Maria column in Valtice

Kolumna Maryjna w Valticach to biała, wczesnobarokowa kolumna morowa stojąca na głównym placu miasta (náměstí Svobody), tuż przed kościołem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Dla odwiedzających Valtice — miasteczko znane przede wszystkim z rezydencji rodu Liechtensteinów i pobliskiego zamku — jest to jeden z pierwszych akcentów, jakie widać po wejściu na rynek, i naturalny punkt startowy do zwiedzania historycznego centrum.

Skąd wzięła się ta kolumna?

Fundatorem monumentu był książę Karol Euzebiusz z Liechtensteinu, który zlecił jego budowę jako votum po drugiej fali epidemii dżumy, jaka nawiedziła miasto w XVII wieku. Kolumny morowe stawiano wówczas w wielu miastach Europy Środkowej jako podziękowanie za ustanie zarazy i prośbę o ochronę na przyszłość — Valtice nie były tu wyjątkiem, a fundacja książęca podkreślała rangę rodu jako właściciela i opiekuna miasta.

Kto ją zaprojektował i kiedy powstała?

Kolumnę wzniesiono w latach 1680–1690. Jej autorem jest wiedeński rzeźbiarz Mathias Gunst, twórca działający w kręgu artystów związanych z dworem i arystokracją habsburską tamtego okresu. Wybór wiedeńskiego mistrza nie jest przypadkowy — Liechtensteinowie utrzymywali ścisłe kontakty z Wiedniem i chętnie sprowadzali stamtąd artystów do swoich rezydencji, w tym do pobliskiego zamku w Valticach.

Co przedstawia kolumna?

Na szczycie centralnego trzonu umieszczono figurę Marii Niepokalanej — to ona nadaje monumentowi jego maryjny charakter i tytuł. U podstawy kolumny, na narożnikach cokołu, stoją cztery figury świętych patronów: św. Sebastiana, św. Rocha, św. Ignacego oraz św. Karola Boromeusza. Wybór tych postaci nie jest przypadkowy — święty Sebastian i święty Roch to tradycyjni patronowie wzywani w czasie epidemii dżumy, co bezpośrednio wiąże ikonografię kolumny z jej pierwotnym, wotywnym przeznaczeniem.

Dlaczego warto ją zobaczyć?

Kolumna stoi w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła farnego, co czyni z tego miejsca zwarty zespół architektoniczny — plac, świątynię i monument można obejrzeć praktycznie z jednego punktu widokowego. To także dobra okazja, by przy okazji spaceru po Valticach zestawić barokową rzeźbę sakralną z pobliskim zamkiem, będącym głównym powodem odwiedzin tego miejsca przez większość turystów. Dla osób interesujących się historią regionu kolumna jest namacalnym śladem epidemii, które nękały Europę Środkową w XVII wieku, oraz sposobu, w jaki lokalna arystokracja reagowała na te kryzysy poprzez fundacje sakralne.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi kolumna? Na głównym placu Valtic (náměstí Svobody), przed kościołem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Kto ufundował kolumnę i dlaczego? Książę Karol Euzebiusz z Liechtensteinu, jako podziękowanie po ustąpieniu drugiej epidemii dżumy w mieście.

Kiedy powstała? W latach 1680–1690.

Kto jest autorem rzeźb? Wiedeński rzeźbiarz Mathias Gunst.

Jakie figury zdobią kolumnę? Na szczycie Maria Niepokalana, u podstawy święci Sebastian, Roch, Ignacy i Karol Boromeusz.

Czy to jedyna taka kolumna w regionie? Kolumny morowe są częstym elementem krajobrazu miast Europy Środkowej z tego okresu, jednak ta w Valticach wyróżnia się bezpośrednim związkiem z fundacją książęcego rodu Liechtensteinów, gospodarzy pobliskiego zamku.