Kvasiny Castle

Zamek w Kvasinach to niewielka posiadłość pałacowa we wsi Kvasiny, w powiecie Rychnov nad Kněžnou, w kraju hradeckim we wschodnich Czechach. Choć z zewnątrz wygląda jak spokojna klasycystyczna rezydencja nad rzeką Bělą, jej dzieje obejmują niemal pięć stuleci i kilka zupełnie różnych rozdziałów – od renesansowej twierdzy, przez klasztorną własność karmelitów, po rodzinną siedzibę współzałożyciela fabryki motocykli Jawa.

Kiedy powstała pierwsza budowla?

Początki obiektu sięgają 1608 roku, gdy Fryderyk z Vlkanova wzniósł nad brzegiem Běłej renesansową twierdzę obronną. Była to typowa dla epoki budowla o charakterze warownym, chroniąca okoliczne dobra ziemskie. Pierwotny kształt twierdzy nie przetrwał jednak w niezmienionej formie – kolejne stulecia przyniosły głębokie przebudowy, które nadały obiektowi zupełnie inny charakter.

Jak twierdza stała się barokowym pałacem?

W 1653 roku majątek przeszedł w ręce zakonu bosych karmelitów, związanych z klasztorem Matki Bożej Zwycięskiej w Pradze. To właśnie oni przekształcili dawną warownię w jednopiętrowy barokowy pałac – prace budowlane ciągnęły się przez kilkadziesiąt lat i zostały ukończone dopiero w 1706 roku. Układ trójskrzydłowy, charakterystyczny dla rezydencji tamtego okresu, powstał właśnie w ramach tej rozbudowy majątku.

Skąd wziął się dzisiejszy, klasycystyczny wygląd?

Obecną formę architektoniczną budowla zawdzięcza XIX wiekowi, kiedy przeszła gruntowną przebudowę w duchu późnego klasycyzmu. W drugiej ćwierci tego stulecia, za sprawą rycerza Antonína Slivki ze Slivic i jego siostry Anny, główny korpus zyskał dodatkową kondygnację oraz drewnianą wieżyczkę, a pozostałe skrzydła – półpiętra na poddaszu. Kolejny etap zmian przypadł na 1874 rok, gdy baron von Valbella dobudował do głównego budynku salę myśliwską wraz z przylegającą do niej ogrodową oranżerią zimową.

Jaki związek ma zamek z motoryzacją?

Najbardziej rozpoznawalny rozdział w historii posiadłości otworzył się w 1928 roku, gdy nieruchomość nabył przedsiębiorca František Karel Janeček. Uczynił z niej rodzinną rezydencję, a niedaleko zamku, wspólnie z ojcem, założył zakłady zbrojeniowe oraz fabrykę motocykli Jawa – markę, która później zdobyła międzynarodową rozpoznawalność. Dzięki temu Kvasiny na trwałe zapisały się nie tylko w historii architektury, ale i przemysłu motoryzacyjnego oraz zbrojeniowego.

Co działo się z zamkiem po drugiej wojnie światowej?

Po 1945 roku majątek został znacjonalizowany. Budynek zamieniono najpierw na dom mieszkalny dla pracowników pobliskiej fabryki samochodów w Kvasinach, a w kolejnych latach mieścił się w nim Zakład Opieki Społecznej dla Młodzieży. Dopiero w 1992 roku, w ramach restytucji majątkowej, zamek wraz z okrojonym majątkiem ziemskim wrócił do rąk spadkobierców Františka Karla Janečka.

Czy warto odwiedzić Kvasiny?

Zamek stanowi ciekawy przykład wielowarstwowej historii budowlanej – renesansowe fundamenty, barokowa przebudowa klasztorna i klasycystyczny wystrój z XIX wieku współistnieją w jednym obiekcie, uzupełnione o epizod związany z jednym z najsłynniejszych czeskich producentów motocykli. To rzadkie połączenie historii szlacheckiej, kościelnej i przemysłowej czyni Kvasiny wartym uwagi punktem dla osób interesujących się architekturą rezydencjonalną wschodnich Czech.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano zamek w Kvasinach? Pierwotną renesansową twierdzę wzniósł Fryderyk z Vlkanova w 1608 roku, a obecny, klasycystyczny wygląd budowla zyskała w XIX wieku po kolejnych przebudowach.

Kto przebudował twierdzę na pałac barokowy? Zrobił to zakon bosych karmelitów z klasztoru Matki Bożej Zwycięskiej w Pradze, który przejął majątek w 1653 roku, a prace ukończono w 1706 roku.

Jaki związek ma zamek z Jawą? W 1928 roku posiadłość kupił František Karel Janeček, który wraz z ojcem założył niedaleko zamku fabrykę motocykli Jawa oraz zakłady zbrojeniowe, a sam zamek uczynił swoją rodzinną rezydencją.

Co stało się z zamkiem po II wojnie światowej? Został znacjonalizowany i pełnił funkcję domu dla pracowników fabryki samochodów, a później zakładu opieki społecznej dla młodzieży, zanim w 1992 roku wrócił w restytucji do rodziny Janečków.