Kopaniny Chateau

Zamek Kopaniny to ruina późnorenesansowej rezydencji stojącej we wsi Kopaniny, dziś części miasta Aš, w powiecie Cheb, w kraju karlowarskim, tuż przy granicy z Niemcami. Obiekt przez stulecia należał do rodu von Zedtwitz, przetrwał wojnę trzydziestoletnią i wieki przebudów, by w drugiej połowie XX wieku popaść w ruinę - dziś jest powoli odbudowywany przez prywatną rodzinę.

Gdzie leży zamek Kopaniny?

Kopaniny to niewielka miejscowość wchłonięta administracyjnie przez Aš, miasto leżące w najbardziej wysuniętym na zachód cyplu Czech, w tzw. Ašskim Występie, w bezpośrednim sąsiedztwie granicy niemieckiej. Okolica należy do powiatu Cheb w kraju karlowarskim i ma charakter spokojnego, wiejskiego pogranicza - z dala od głównych szlaków turystycznych regionu, choć blisko samego Aš.

Jaka jest historia zamku?

Wieś Kopaniny po raz pierwszy odnotowano w źródłach w 1315 roku, gdy należała do rodziny Feiltschów z Sachsgrün, a później przeszła w ręce rodu Neubergów. W 1413 roku majątek pojawia się już jako własność rodu von Zedtwitz - jednej z najważniejszych rodzin szlacheckich regionu Aš - i pozostawał w ich rękach aż do XX wieku.

Sam zamek jako budowla obronna pojawia się w zapiskach po raz pierwszy w 1537 roku, a jego fundatorami byli najpewniej właśnie Zedtwitzowie. Późnogotycki dwór, wzniesiony prawdopodobnie na przełomie XV i XVI wieku za czasów Jana ze Zedtwitz, na początku XVII wieku przebudowano na późnorenesansową rezydencję z charakterystycznymi narożnymi wieżyczkami. Budowla ucierpiała w czasie wojny trzydziestoletniej, a jej odbudowę przeprowadzono w latach 1677-1678 z inicjatywy Josefa Adama ze Zedtwitz - wtedy też dobudowano nowe skrzydło, zwane Nowym Domem.

Kim byli ostatni właściciele?

Ostatnimi przedstawicielami rodu, którzy władali Kopaninami, byli Franz Josef Zedtwitz (1873-1954) oraz jego syn Franz Xaver Zedtwitz (1906-1942). Ten drugi zapisał się nie tylko jako dziedzic rodowej posiadłości, ale i jako przyrodnik, pisarz i dziennikarz - zginął podczas walk pod Sewastopolem w 1942 roku, w trakcie drugiej wojny światowej.

Co stało się z zamkiem w XX wieku?

Po 1945 roku, w wyniku wysiedlenia niemieckiej ludności pogranicza, majątek Zedtwitzów przepadł na rzecz państwa i trafił pod zarząd gospodarstwa rolnego. Brak opieki i traktowanie zabytkowej rezydencji jako zaplecza gospodarczego doprowadziły do postępującej degradacji budynku przez kolejne dekady. Ostateczny cios nastąpił w 2007 roku, gdy w już mocno podupadających zabudowaniach wybuchł pożar, niszcząc znaczną część konstrukcji.

Czy zamek można dziś zwiedzać?

Od 2010 roku ruiny zamku są chronione jako zabytek kultury Republiki Czeskiej, a od 2013 roku rodzina Františka Hupki prowadzi nieprzerwane prace nad jego odbudową - w 2024 roku rozpoczęto między innymi remont dachu dawnej stajni. Obiekt nie ma jednak oficjalnych, stałych godzin otwarcia ani zorganizowanego ruchu turystycznego - trwa zbiórka środków na dalszą renowację, a osoby zainteresowane odwiedzinami lub wsparciem odbudowy powinny śledzić profil zamku w mediach społecznościowych lub skontaktować się z Centrum Informacyjnym w Aš.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek Kopaniny? We wsi Kopaniny, będącej częścią miasta Aš, w powiecie Cheb, w kraju karlowarskim, tuż przy granicy z Niemcami.

Kiedy powstał zamek? Pierwsza wzmianka o zamku pochodzi z 1537 roku; obecną, późnorenesansową formę z narożnymi wieżyczkami uzyskał na początku XVII wieku, a po zniszczeniach wojny trzydziestoletniej odbudowano go w latach 1677-1678.

Kto był właścicielem zamku? Od 1413 roku aż do połowy XX wieku majątek należał do rodu von Zedtwitz, którego ostatnimi przedstawicielami byli Franz Josef Zedtwitz i jego syn Franz Xaver Zedtwitz.

Czy zamek jest dostępny dla turystów? Nie ma stałych godzin otwarcia ani zorganizowanego zwiedzania - obiekt jest w trakcie prywatnej odbudowy, prowadzonej przez rodzinę Františka Hupki od 2013 roku.

Co stało się z zamkiem po II wojnie światowej? Po 1945 roku trafił pod zarząd państwowego gospodarstwa rolnego i popadał w ruinę, a w 2007 roku spłonął; od 2010 roku jest chroniony jako zabytek i stopniowo odbudowywany.