Goethe fountain in Aš

Goethova kašna (Fontanna Goethego) to kamienny pomnik z fontanną stojący na Goethovo náměstí (placu Goethego) w Aszu, mieście w czeskim regionie Chebska, tuż przy granicy z Niemcami. Pomnik przedstawia Johanna Wolfganga von Goethego stojącego na cokole pośrodku kamiennej niecki fontanny i upamiętnia pobyty poety w Aszu w latach 1806–1823. To jedyny pomnik Goethego w Czechach, na którym poeta trzyma w dłoni minerał — nawiązanie do jego pasji do geologii i mineralogii, którą rozwijał właśnie podczas podróży po regionie karlowarsko-chebskim.

Kiedy powstała fontanna?

Pomnik odsłonięto w 1932 roku, w setną rocznicę śmierci Goethego (poeta zmarł w 1832 roku). Projekt wykonał Johannes Watzal z Teplic. W okresie międzywojennym Asz (niem. Asch) był miastem niemal wyłącznie niemieckojęzycznym, a upamiętnienie Goethego na reprezentacyjnym placu miejskim wpisywało się w lokalną tradycję kulturową tamtych czasów.

Dlaczego fontannę usunięto i skąd wróciła?

W 2008 roku kašnę zdemontowano w związku z przebudową infrastruktury drogowej na Goethovo náměstí. Zarówno figurę, jak i kamienną nieckę fontanny przewieziono do magazynu, gdzie poddano je fachowej konserwacji. Po sześciu latach, 18 sierpnia 2014 roku, pomnik wrócił na swoje miejsce na placu. Przy ponownym montażu w fontannie umieszczono kapsułę czasu z dokumentami o życiu miasta, materiałami historycznymi, wycinkami prasowymi i pamiątkowymi medalami. Oficjalne, uroczyste odsłonięcie po renowacji odbyło się 26 września 2014 roku.

Co jest szczególnego w tym miejscu?

Goethova kašna, obok kamienicy przy ulicy Zámecká, jest jednym z nielicznych oryginalnych obiektów, jakie przetrwały z dawnego, historycznego układu placu w Aszu — większa część starej zabudowy centrum miasta nie zachowała się do dziś. Dzięki temu fontanna pełni rolę swoistego łącznika między przedwojenną historią miasta a jego współczesnym obliczem.

Jaki związek miał Goethe z Aszem?

Pomnik odnosi się do udokumentowanych pobytów Goethego w Aszu i okolicy w latach 1806–1823. Region Chebska i pobliskie uzdrowiska (Karlowe Wary, Mariańskie Łaźnie, Franciszkowe Łaźnie) poeta odwiedzał wielokrotnie, prowadząc tam m.in. obserwacje geologiczne — stąd minerał w dłoni figury jako czytelne odniesienie do tej strony jego zainteresowań.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się fontanna? Na Goethovo náměstí (placu Goethego) w centrum Asza, w regionie Chebska, tuż przy granicy czesko-niemieckiej.

Kto zaprojektował pomnik? Autorem projektu z 1932 roku był Johannes Watzal z Teplic.

Dlaczego pomnika zabrakło na placu przez kilka lat? W 2008 roku fontannę zdemontowano na czas przebudowy drogowej infrastruktury placu; wróciła po konserwacji w sierpniu 2014 roku.

Co symbolizuje minerał w dłoni Goethego? To jedyny czeski pomnik przedstawiający Goethego z minerałem — odniesienie do jego zainteresowania geologią, którą zajmował się podczas pobytów w regionie karlowarsko-chebskim.

Czy w fontannie coś ukryto podczas remontu? Tak — przy ponownym montażu w 2014 roku umieszczono w niej kapsułę czasu z dokumentami, materiałami historycznymi i pamiątkowymi medalami.