Klášter milosrdných bratří

Klasztor Bonifratrów (Klášter milosrdných bratří) z kościołem św. Jana Nepomucena to jeden z najciekawszych zabytków sakralnych Prościejowa (Prostějov), leżący na skraju historycznego centrum miasta. Ten barokowy zespół klasztorny uchodzi za szczytowe osiągnięcie prościejowskiej architektury barokowej i figuruje w centralnym rejestrze zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Jaka jest historia klasztoru?

Zakon Bonifratrów (milosrdní bratři) nabył działkę w Prościejowie w 1733 roku na zaproszenie Marii Anny z Liechtensteinu. Możnowładczyni w ten sposób odwdzięczyła się za wyzdrowienie syna, Jana Nepomucena z Liechtensteinu, z ciężkiej choroby, ufundowując pierwszy klasztor tego zakonu na ziemiach czeskich. Sam budynek konwentu powstawał w latach 1739-1753 z inicjatywy ówczesnych panów miasta, rodu Liechtensteinów, natomiast przyklasztorny kościół wzniesiono w latach 1751-1755. Projekt architektoniczny świątyni stworzył włoski architekt Antonius Erhard Martinelli. Kamień węgielny pod kościół położono w 1751 roku, dwa lata później ukończono sklepienie, a uroczystej konsekracji dokonano 5 października 1755 roku.

Co warto zobaczyć?

Kościół św. Jana Nepomucena to jednonawowa, późnobarokowa budowla na planie prostokąta, zwężającym się w części prezbiterialnej, połączona z zachodnim skrzydłem klasztoru. Nad centralną częścią fasady wznosi się trójkątny szczyt z wolutowymi skrzydłami, z którego wyrasta wieża kościelna. Po obu stronach portalu na parterze znajdują się mniejsze okna zamknięte łukiem. We wnętrzu warto zwrócić uwagę na dekorację, przy której powstawaniu szczególnie zasłużyli się malarz František Antonín Sebastini, rzeźbiarz Jan Schubert oraz snycerz František Hirnle - ich prace nadają wnętrzu charakterystyczny, dojrzały barokowy wyraz.

Jaką funkcję pełnił klasztor?

Od momentu założenia przy klasztorze działał niewielki szpital z 18 łóżkami dla chorych - pierwsza tego rodzaju placówka w Prościejowie, służąca przede wszystkim miejscowej biedocie. Przy klasztorze mieściła się także druga w mieście apteka. Bonifratrzy prowadzili tu działalność opiekuńczą i leczniczą nieprzerwanie aż do 1958 roku, kiedy komunistyczne władze przejęły majątek zakonu i przekształciły budynek w dom opieki. Klasztor wrócił w ręce zakonu w 1990 roku, po upadku reżimu, a w 2015 roku został sprzedany Arcybiskupstwu Ołomunieckiemu.

Jak dotrzeć na miejsce?

Zespół klasztorny znajduje się na skraju historycznego centrum Prościejowa, w mieście łatwo dostępnym samochodem lub pociągiem z Ołomuńca, oddalonego o kilkanaście kilometrów. Z dworca kolejowego do klasztoru można dojść pieszo w kilkanaście minut, spacerując przez centrum miasta, co pozwala po drodze zobaczyć również inne zabytki Prościejowa, jak rynek czy zamek.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Zabytek najlepiej ogląda się w ciągu dnia, gdy światło korzystnie oświetla barokową fasadę i wieżę kościoła. Ponieważ obiekt pełni funkcje kościelne, warto wcześniej sprawdzić lokalne godziny otwarcia i harmonogram nabożeństw, by nie kolidować z mszami.

Najczęstsze pytania

Kto ufundował klasztor w Prościejowie? Klasztor powstał z inicjatywy Marii Anny z Liechtensteinu, która w podzięce za wyzdrowienie syna Jana Nepomucena zaprosiła zakon Bonifratrów do miasta w 1733 roku.

Kto zaprojektował kościół klasztorny? Autorem projektu architektonicznego kościoła św. Jana Nepomucena był włoski architekt Antonius Erhard Martinelli.

Do kiedy działał tu klasztor bonifratrów? Zakon prowadził działalność w Prościejowie nieprzerwanie do 1958 roku, kiedy budynek przejęły władze komunistyczne.

Czym zajmowali się bonifratrzy w Prościejowie? Prowadzili niewielki szpital na 18 łóżek dla chorych, głównie ubogich mieszkańców miasta, oraz drugą aptekę w Prościejowie.