Church of Saint John of Nepomuk (Prostějov)

Kościół św. Jana Nepomucena to niewielka, ale efektowna barokowa świątynia w Prostějovie, ukryta przy ulicy Svatoplukova, o krok od klasztoru braci miłosierdzia, z którym niegdyś tworzyła jeden zespół budynków.

Skąd wzięła się ta świątynia?

Historia kościoła sięga pierwszej połowy XVIII wieku. W 1733 roku zakon braci miłosierdzia (bonifratrów) nabył tu działkę, korzystając ze wsparcia książęcego rodu Liechtensteinów — to właśnie ten ród finansował znaczną część inwestycji religijnych w regionie w tamtym okresie. Kamień węgielny pod budowę świątyni położono w 1751 roku, w 1753 roku zamknięto sklepienie, a całość prac ukończono w 1755 roku. Konsekracji dokonał 5 października 1755 roku ówczesny biskup sufragan ołomuniecki Jan Karel Leopold ze Scherffenbergu. Projekt kościoła przygotował Antonius Erhard Martinelli, architekt czynny na dworze książąt Liechtenstein — stąd wyraźnie odczuwalny wpływ późnobarokowej estetyki dworskiej w bryle budowli.

Co warto zobaczyć w środku?

Wnętrze to jednonawowa, późnobarokowa konstrukcja, architektonicznie zespolona z zachodnią częścią dawnego klasztoru — spacerując wokół budynku, łatwo zauważyć, jak ściśle kościół i klasztorne skrzydło się ze sobą łączą. Sklepienia i ściany pokrywają freski autorstwa Františka Antonína Sebastiniego, których głównym motywem są sceny z legendy o świętym Janie Nepomucenie — patronie świątyni. Rzeźbiarską dekorację wykonał w większości Josef Schubert, a prace stolarskie i snycerskie — František Hirnl. To połączenie malarstwa iluzjonistycznego z rzeźbą i drewnianym wystrojem sprawia, że wnętrze, mimo skromnych rozmiarów, robi bogate wrażenie.

Czy kościół nadal pełni funkcje religijne?

Tak. Formalnie jest kościołem filialnym rzymskokatolickiej parafii świętych Piotra i Pawła w Prostějovie, a niegdyś służył jako kościół klasztorny bonifratrów. Obecnie msze św. odprawiają tu salezjanie — raz w tygodniu, w soboty. Od stycznia 2023 roku, za zgodą arcybiskupa ołomunieckiego, w każdą niedzielę celebrowana jest tu również msza w rycie trydenckim (łacińskim), co przyciąga wiernych zainteresowanych tradycyjną liturgią.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Kościół znajduje się przy ulicy Svatoplukova w Prostějovie, w spokojnej części miasta, blisko historycznego centrum — spacerem można tu dotrzeć z rynku w kilkanaście minut. Jako obiekt sakralny czynny jest głównie w czasie nabożeństw (soboty i niedziele), dlatego warto zaplanować wizytę tak, by trafić na mszę — to najlepsza okazja, by zobaczyć wnętrze z freskami. Poza godzinami liturgii dostęp do środka bywa ograniczony, warto więc wcześniej sprawdzić aktualny harmonogram nabożeństw u miejscowej parafii lub wspólnoty salezjańskiej.

Najczęstsze pytania

Kto jest patronem kościoła? Święty Jan Nepomucen, czeski duchowny i męczennik, jeden z najpopularniejszych świętych w Europie Środkowej — stąd też tematyka fresków na sklepieniu nawiązująca do jego legendy.

Kiedy powstał kościół? Budowę prowadzono w latach 1751–1755, a fundamenty pod inwestycję położono już w 1733 roku, gdy działkę nabyli bracia miłosierdzia. Konsekracja miała miejsce 5 października 1755 roku.

Czy to wciąż kościół klasztorny? Historycznie tak — służył zakonowi bonifratrów. Dziś funkcjonuje jako kościół filialny parafii św. Piotra i Pawła, a opiekę duszpasterską sprawują salezjanie.

Czy można tu uczestniczyć we mszy w języku łacińskim? Tak, od stycznia 2023 roku w każdą niedzielę odprawiana jest tu msza w tradycyjnym rycie trydenckim.