Katedra św. Wawrzyńca w Pradze

Katedra św. Wawrzyńca w Pradze stoi na zboczu wzgórza Petřín, tuż obok Wieży Widokowej i Muru Głodowego — i choć z zewnątrz wygląda jak jeden z wielu barokowych kościołów Malej Strany, jest jedyną katedrą Kościoła Starokatolickiego w Czechach. To miejsce łączy średniowieczny rodowód z żywą, niewielką wspólnotą wyznaniową, która korzysta z niego od połowy lat 90.

Skąd wzięła się świątynia na Petříně?

Pierwsza wzmianka o kaplicy św. Wawrzyńca na tym miejscu pochodzi z 1135 roku. Była to wówczas skromna, jednonawowa budowla romańska z apsydą od wschodu i wieżą od zachodu — fragmenty tych murów przetrwały do dziś, ukryte pod późniejszymi warstwami przebudów. Przez kolejne stulecia obiekt zmieniał charakter razem z modą architektoniczną i losami praskiego duchowieństwa.

Jak kościół zyskał barokowy wygląd?

Dzisiejszą, wyraźnie barokową sylwetkę świątynia zawdzięcza przebudowie przeprowadzonej około 1740–1742 roku, przy której pracował Kilián Ignác Dientzenhofer, jeden z czołowych architektów praskiego baroku. Efektem jest układ trzech wież: dwie boczne mają po 24,5 metra wysokości, a niższa, środkowa wieża z kopułą — 22,7 metra. We wnętrzu zwraca uwagę ołtarzowy obraz przedstawiający męczeństwo św. Wawrzyńca, dzieło francuskiego malarza Jeana Claude'a Monnota.

Losy kościoła nie były jednak liniowe — za panowania Józefa II świątynia została zamknięta na mocy cesarskiego dekretu kasującego część instytucji kościelnych, a ponowne poświęcenie nastąpiło dopiero w 1840 roku.

Dlaczego to katedra starokatolicka?

Od 1994 roku cały kompleks użytkuje Kościół Starokatolicki w Czechach, który wyremontował obiekt przy wsparciu finansowym miasta Pragi. W listopadzie 1995 roku kościół otrzymał rangę katedry — stał się głównym miejscem kultu tej niewielkiej, ale samodzielnej wspólnoty chrześcijańskiej, oddzielonej od Rzymu jeszcze w XIX wieku.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy?

Katedra nie stoi samotnie. Po wschodniej stronie znajduje się kaplica Kalwarii, wzniesiona po 1735 roku, której fasadę zdobi sgraffito przedstawiające Zmartwychwstanie Chrystusa według projektu Mikoláša Alša — jednego z najbardziej znanych czeskich malarzy przełomu XIX i XX wieku. Do zespołu należy też kaplica Grobu Bożego z 1738 roku oraz czternaście stacji drogi krzyżowej pochodzących z 1836 roku, rozmieszczonych w ogrodach prowadzących ku szczytowi Petřína.

Jak dotrzeć na miejsce?

Kościół leży bezpośrednio przy trasie spacerowej prowadzącej od dolnej stacji kolejki linowej na Petřín w stronę Wieży Widokowej i Muru Głodowego, więc naturalnie wpisuje się w trasę zwiedzania wzgórza — nie trzeba po niego specjalnie nadkładać drogi.

Najczęstsze pytania

Czy to jest kościół katolicki w klasycznym sensie? Nie — to katedra Kościoła Starokatolickiego, wspólnoty, która oddzieliła się od Kościoła rzymskokatolickiego w XIX wieku i nie uznaje dogmatu o nieomylności papieża. Budynek jednak od wieków wyznawał tradycję zachodniego chrześcijaństwa.

Jak stara jest ta świątynia? Pierwsze wzmianki o kaplicy na tym miejscu sięgają 1135 roku, choć obecny, barokowy wygląd kościół zyskał dopiero w XVIII wieku.

Czy można wejść do środka? Tak, kościół pełni funkcję czynnej katedry i odprawiane są w nim nabożeństwa — warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia dla zwiedzających przed wizytą, bo mogą się zmieniać sezonowo.

Co znajduje się obok kościoła? Kaplica Kalwarii ze sgraffitem Mikoláša Alša, kaplica Grobu Bożego oraz czternaście stacji drogi krzyżowej — cały zespół tworzy niewielkie sanktuarium pielgrzymkowe wpisane w zbocze Petřína.

Czy warto połączyć wizytę z wejściem na Wieżę Widokową? Tak, oba obiekty dzieli zaledwie kilkaset metrów spaceru w obrębie tego samego wzgórza, co pozwala zobaczyć oba miejsca podczas jednego wypadu na Petřín.