Saint Michael church

Kościół świętego Michała to drewniana cerkiew prawosławna ukryta w zieleni Ogrodu Kinskich, na zboczu wzgórza Petřín w praskiej dzielnicy Smíchov. To jeden z najbardziej niezwykłych zabytków Pragi — budowla, która zanim trafiła nad Wełtawę, przez ponad dwieście lat stała po drugiej stronie Karpat, w dzisiejszej zachodniej Ukrainie.

Skąd wzięła się drewniana cerkiew w środku Pragi?

Świątynię wzniesiono w drugiej połowie XVII wieku we wsi Wielkie Łuczki koło Mukaczewa, na terenie historycznej Rusi Zakarpackiej. W 1793 roku budynek odkupiła sąsiednia wieś Medvedivci, gdzie służył lokalnej społeczności przez kolejnych ponad sto lat. Do Pragi trafił dopiero w 1929 roku — cerkiew rozebrano deska po desce, każdy element oznaczono i ponumerowano, a całość przewieziono koleją w czterech wagonach. Transport i odbudowę sfinansowało Muzeum Narodowe przy wsparciu ówczesnego ministerstwa oświaty. Od tego czasu obiekt jest częścią zbiorów etnograficznych Muzeum Narodowego.

Jak wygląda i w jakim stylu została zbudowana?

To przykład architektury bojkowskiej — stylu wywodzącego się od Bojków, ukraińskiej grupy etnicznej z Karpat, łączącego wschodnią tradycję budowli centralnych z wpływami zachodnimi. Konstrukcja jest w całości zrębowa, wykonana z drewna, pokryta gontem. Charakterystyczne są trzy wieże zwieńczone cebulastymi kopułami — najwyższa z nich sięga 17 metrów. Wnętrze i bryła budynku są znacznie skromniejsze niż w murowanych kościołach praskiego centrum, co jest częścią jego uroku — to rzadki w tej części Europy przykład ludowego drewnianego budownictwa sakralnego znad Karpat.

Co stało się z kościołem w 2020 roku?

28 października 2020 roku w cerkwi wybuchł pożar, który poważnie zniszczył drewnianą konstrukcję. Przyczyny nigdy nie ustalono — policja umorzyła śledztwo bez wskazania sprawcy. Zniszczenie zabytku wywołało w Pradze duże poruszenie, uruchomiono publiczną zbiórkę na odbudowę, a miasto przeznaczyło na renowację ponad 45 milionów koron czeskich.

Czy kościół można teraz zwiedzać?

Odbudowa trwa i jest prowadzona bardzo starannie, zgodnie z procedurami konserwatorskimi zatwierdzonymi przez służby ochrony zabytków — konstrukcja drewniana została odtworzona jesienią 2025 roku, obecnie trwają prace przy więźbie dachowej i pomoście wokół budynku. Zakończenie prac planowane jest na listopad 2026 roku, choć władze zastrzegają, że ze względu na wymogi konserwatorskie termin może się przesunąć. Do czasu zakończenia renowacji obiekt pozostaje niedostępny dla zwiedzających od środka, ale sam Ogród Kinskich jest otwarty i pozwala podziwiać charakterystyczną bryłę cerkwi z zewnątrz.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi kościół świętego Michała? W Ogrodzie Kinskich (Kinského zahrada) na zboczu Petřína, w dzielnicy Smíchov (Praga 5).

Czy to jest kościół katolicki? Nie — to drewniana cerkiew prawosławna, zbudowana pierwotnie na Rusi Zakarpackiej.

Dlaczego kościół stoi akurat w Pradze? Muzeum Narodowe przewiozło go z Rusi Zakarpackiej w 1929 roku jako przykład ludowej architektury drewnianej tego regionu.

Czy można wejść do środka? Obecnie nie — obiekt jest odbudowywany po pożarze z 2020 roku, prace mają się zakończyć w listopadzie 2026 roku.

Co się stało z oryginalną konstrukcją? Znaczną jej część zniszczył pożar w październiku 2020 roku; trwa odbudowa finansowana m.in. przez miasto Pragę.