Kapucínský klášter

Kapucínský klášter w Prościejowie (Prostějov) to dawny zespół klasztorny zakonu kapucynów, którego kościół przetrwał do dziś jako świątynia pod wezwaniem świętych Cyryla i Metodego. Obiekt leży na terenie miasta w czeskim kraju ołomunieckim i należy do najstarszych zachowanych śladów obecności zakonów żebrzących w Prościejowie.

Jak powstał klasztor kapucynów w Prościejowie?

Kościół klasztorny wraz z hospicjum zakonu kapucynów wzniesiono w latach 1759–1766 na ówczesnych obrzeżach Prościejowa. Zanim powstała pełna świątynia, w tym miejscu istniała kaplica z kryptą pod wezwaniem świętej Barbary. Poświęcił ją 7 sierpnia 1762 roku wikariusz generalny diecezji ołomunieckiej Leopold Podstatzky. Krypta i wezwanie kaplicy wskazują, że miejsce od początku pełniło funkcję nie tylko modlitewną, ale i grzebalną dla zakonników.

Kiedy kaplicę przebudowano na kościół?

W 1764 roku gwardian klasztoru, ojciec Firmianus, złożył do biskupa ołomunieckiego prośbę o zgodę na przebudowę kaplicy w pełnoprawny kościół. Powstała w ten sposób świątynia zakonna miała skromny charakter typowy dla architektury kapucyńskiej – nad prezbiterium wznosiła się jedynie niewielka wieżyczka z dzwonem, bez okazałej dzwonnicy charakterystycznej dla kościołów parafialnych tamtego okresu.

Co się stało z klasztorem po kasacie józefińskiej?

Losy klasztoru przerwały reformy cesarza Józefa II. W 1784 roku klasztor kapucynów w Prościejowie został skasowany w ramach józefińskiej kasaty zakonów kontemplacyjnych i żebrzących na terenie monarchii habsburskiej. Wyposażenie świątyni – przedmioty pochodzące z darowizn mieszczan prościejowskich oraz zakupione z funduszy klasztornych – zostało wówczas sprzedane na aukcjach. Sam budynek kościelny, w przeciwieństwie do wielu innych skasowanych obiektów zakonnych, nie został jednak rozebrany ani przeznaczony na cele świeckie.

Jak wygląda obiekt dzisiaj?

Dawny kościół klasztorny funkcjonuje obecnie jako kościół filialny świętych Cyryla i Metodego, wchodzący w skład rzymskokatolickiej parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Prościejowie. Na początku XX wieku świątynię poddano neobarokowej przebudowie, w trakcie której zmieniono jej wezwanie na apostołów Słowian – Cyryla i Metodego, nawiązując do rosnącego w tamtym czasie kultu obu świętych na ziemiach czeskich i morawskich. Dzięki tej zmianie budynek zyskał nową tożsamość liturgiczną, zachowując jednocześnie XVIII-wieczną bryłę wywodzącą się z czasów kapucyńskich.

Co warto wiedzieć zwiedzając to miejsce?

Kościół stanowi świadectwo obecności zakonu kapucynów w Prościejowie w drugiej połowie XVIII wieku oraz konsekwencji józefińskich reform kościelnych, które w ciągu kilku lat zlikwidowały dziesiątki klasztorów kontemplacyjnych w monarchii habsburskiej. Skromna architektura budowli, pozbawiona okazałej wieży, jest typowa dla surowego stylu budownictwa kapucyńskiego, odróżniającego się od bardziej ozdobnych kościołów innych zakonów tamtej epoki.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się dawny klasztor kapucynów w Prościejowie? Obiekt leży na terenie miasta Prostějov w Czechach, w kraju ołomunieckim.

Jak dziś nazywa się kościół dawnego klasztoru? To kościół filialny świętych Cyryla i Metodego, należący do parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Prościejowie.

Czy klasztor kapucynów nadal działa? Nie. Klasztor został skasowany w 1784 roku w ramach józefińskiej kasaty zakonów, a jego wyposażenie sprzedano na aukcjach. Zachował się jedynie budynek kościelny.

Kiedy powstał kościół klasztorny? Wzniesiono go w latach 1759–1766, wcześniej w tym miejscu istniała kaplica z kryptą świętej Barbary poświęcona w 1762 roku.

Dlaczego kościół nie ma okazałej wieży? Architektura kapucyńska celowo unikała bogatych, wysokich wież – nad prezbiterium świątyni w Prościejowie wzniesiono jedynie niewielką wieżyczkę z dzwonem.