Kapucijnenklooster

Kapucijnenklooster to zespół klasztorny kapucynów w Antwerpii, położony przy Korte Winkelstraat, w miejscu, gdzie od 1619 roku istniał wcześniej klasztor sióstr z Oostmalle. Kompleks zajmuje spory plac pomiędzy Korte Winkelstraat a Italiëlei i łączy w sobie kościół pw. św. Franciszka z zabudowaniami klasztornymi o surowej, ceglanej architekturze.

Jak wyglądała historia tego miejsca?

Pierwotny klasztor na tej działce wzniesiono w 1630 roku dla sióstr z Oostmalle, które osiedliły się w Antwerpii jedenaście lat wcześniej. Losy zgromadzenia i budynku nie były jednak spokojne — w 1798 roku klasztor zamknięto, a sam kościół przez długi czas pełnił funkcję zwykłego magazynu.

Zmiana nastąpiła dopiero w połowie XIX wieku. W 1856 roku kapucyni odkupili teren dawnego klasztoru, a odrestaurowany kościół otwarto ponownie dla wiernych 21 listopada 1856 roku. To był dopiero początek odbudowy całego założenia — prace nad nowym klasztorem ruszyły w połowie 1866 roku i zakończyły się w październiku 1867 roku, dając zakonnikom nową siedzibę na miejscu dawnych zabudowań.

Ostatnim wielkim etapem rozbudowy było wzniesienie większego, nowego kościoła pod wezwaniem św. Franciszka — jego budowę datuje się na 1892 rok. To właśnie ta świątynia dominuje dziś nad kompleksem klasztornym i nadaje mu charakterystyczny, neogotycki rys.

Jak wygląda architektura kompleksu?

Kościół z 1892 roku zaprojektowano w stylu neogotyckim, z cegły z dekoracyjnymi detalami z niebieskiego kamienia. Budowla ma formę bazyliki na planie krzyża łacińskiego, z pięcioprzęsłową nawą główną oraz wieloboczną wieżą dzwonną wznoszącą się nad prezbiterium — to typowy dla neogotyku układ, który nadaje wnętrzu wrażenie wysmukłości i lekkości mimo ceglanej, ciężkiej konstrukcji.

Otaczające kościół zabudowania klasztorne, wzniesione głównie w latach 1866–1867, utrzymane są w znacznie skromniejszym, surowym stylu ceglanym, bez dekoracyjnego przepychu świątyni. Ten kontrast między monumentalnym kościołem a oszczędną architekturą klasztoru dobrze oddaje ducha zakonu kapucynów, który od zawsze kładł nacisk na prostotę życia.

Jakie dzieła sztuki można tu znaleźć?

Wnętrze kościoła kryje kilka wartych uwagi elementów artystycznych. Witraże autorstwa Marca De Groota pochodzą z 1959 roku i należą do nowszej warstwy wyposażenia świątyni. W ogrodzie klasztornym, w obrębie krużganków, można natomiast zobaczyć rzeźbę Niepokalanego Poczęcia dłuta J.B. De Vosa z 1859 roku — dzieło starsze niż sam obecny kościół, prawdopodobnie przeniesione tu z wcześniejszej fazy zabudowy.

Ciekawą historię ma też organy kościelne z 1910 roku — instrument pochodził pierwotnie z rozebranego klasztoru kapucynów w Izegem, a do kościoła św. Franciszka w Antwerpii trafił dopiero w 2017 roku, znajdując tu nowy dom po latach.

Czy kompleks jest dziś chroniony?

Tak. Zarówno kościół, jak i otaczające go zabudowania klasztorne zostały uznane za zabytek architektury — status ten nadano 29 marca 2019 roku. Dzięki temu zespół pozostaje dobrze zachowany i stanowi jeden z ciekawszych przykładów sakralnej architektury neogotyckiej w Antwerpii.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Kapucijnenklooster? Kompleks leży w centrum Antwerpii, przy Korte Winkelstraat, na działce sięgającej aż do Italiëlei.

Komu poświęcony jest kościół klasztorny? Kościołowi patronuje św. Franciszek, a jego obecna bryła pochodzi z 1892 roku.

Czy to ten sam budynek, co dawny klasztor sióstr z Oostmalle? Nie do końca — pierwotny klasztor sióstr z 1630 roku został zamknięty w 1798 roku, a kapucyni w 1856 roku przejęli działkę i wznieśli tu z czasem własne, nowe zabudowania.

Czy klasztor jest objęty ochroną konserwatorską? Tak, od 29 marca 2019 roku zespół ma status chronionego zabytku architektury.