Kaple svatého Václava

Kaple svatého Václava stoi na Zborovském náměstí w Pardubicach — niewielka, samotna budowla pośrodku skromnego skweru, otoczona zielenią, o kilka kroków od dawnych koszar. To jeden z tych obiektów, które łatwo minąć, nie wiedząc, że mają swoją historię wpisaną w losy miasta.

Skąd wzięła się kaplica na środku placu?

Kaplicę otwarto w 1940 roku przy klasztorze saleziańskim, który działał w tej części Pardubic (na Skřivánku, przy dzisiejszej ulicy Jana Palacha). Powstanie kaplicy było na tyle ważnym wydarzeniem dla okolicy, że sam plac — wcześniej nazwany na cześć bitwy pod Zborowem z 1917 roku — na kilka lat zmienił nazwę na Svatováclavské náměstí, właśnie od wezwania nowo otwartej kaplicy.

Nazwa placu nie przetrwała długo w tej formie. Po wojnie, w 1945 roku, wrócono do pierwotnej nazwy Zborovské, w 1950 roku zmieniono ją na Koněvovo, a dopiero w 1990 roku przywrócono ostatecznie nazwę Zborovské náměstí, która obowiązuje do dziś. Sama kaplica przetrwała te wszystkie zmiany nazw i nadal stoi w tym samym miejscu.

Jak wygląda kaplica świętego Wacława?

Budowla ma prosty, prostokątny rzut z płytką apsydą od strony wschodniej. Nad apsydą wznosi się niewielka, czworoboczna wieżyczka — to element, który od razu przyciąga wzrok, mimo skromnych rozmiarów całej budowli. Fronton zamyka trójkątny szczyt, a boczne ściany przebijają owalne okienka, osłonięte ozdobną kratą.

Wieżyczka nad apsydą ma cztery półkoliste, arkadowe otwory — pierwotnie zawieszony był tam dzwon, dziś pozostała już tylko sama rama dzwonu, bez samego dzwonu. Wnętrze kaplicy nie zachowało oryginalnego wyposażenia — dawny ołtarz miał sklepioną, kamienną formę, ale reszta wystroju z czasów powstania obiektu nie przetrwała do naszych czasów.

Dlaczego warto się tu zatrzymać?

Kaplica świętego Wacława to przykład architektury sakralnej z okresu międzywojennego, skromnej w formie, ale czytelnej stylistycznie — z charakterystyczną wieżyczką i geometrycznym, uporządkowanym układem bryły. Stojąc pośrodku placu, w otoczeniu zieleni małego skweru, kaplica pełni dziś funkcję punktu orientacyjnego i cichego miejsca odpoczynku na trasie spaceru po tej części Pardubic — z dala od zgiełku centrum miasta.

Warto również pamiętać, że w bezpośrednim sąsiedztwie, przy klasztorze saleziańskim, znajduje się osobny, większy kościół pod tym samym wezwaniem świętego Wacława — to do niego odnosi się historia zakonu i duszpasterstwa salezjanów w Pardubicach. Sama kaplica na placu to jednak odrębny, samodzielny obiekt, mniejszy i bardziej kameralny, o czysto memorialnym charakterze.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kaplica świętego Wacława? Stoi na Zborovském náměstí w Pardubicach, w dzielnicy Skřivánek, pośrodku niewielkiego skweru na środku placu.

Kiedy powstała kaplica? Otwarto ją w 1940 roku, w związku z działalnością klasztoru saleziańskiego w tej części miasta.

Czy można zwiedzić wnętrze kaplicy? Źródła nie potwierdzają stałych godzin otwarcia ani regularnego udostępniania wnętrza — warto sprawdzić aktualne informacje na miejscu lub w parafii saleziańskiej, zanim zaplanuje się wizytę.

Czy kaplica ma coś wspólnego z pobliskim kościołem świętego Wacława? Oba obiekty noszą to samo wezwanie i powstały w podobnym okresie przy klasztorze saleziańskim, ale są to dwie odrębne budowle — kaplica na placu jest znacznie mniejsza i pełni inną, bardziej memorialną rolę niż kościół parafialny.