Kaple svatého Maxmiliána

Kaplica świętego Maksymiliana stoi na cmentarzu w Świętym Janie pod Skałą (Svatý Jan pod Skalou), niewielkiej miejscowości w Krasie Czeskim, znanej przede wszystkim z dawnego klasztoru benedyktynów. To osobny, neogotycki obiekt grobowy wzniesiony w połowie XIX wieku - nie należy go mylić ani z kościołem klasztornym Narodzenia św. Jana Chrzciciela, ani z pobliską kaplicą Podwyższenia Krzyża Świętego. Wszystkie trzy stoją blisko siebie, ale mają zupełnie inną historię i funkcję.

Skąd wzięła się kaplica na cmentarzu?

Kaplicę ufundował dr Maksymilian Berger, ówczesny właściciel dóbr w Świętym Janie pod Skałą, z myślą o rodzinnym grobowcu rodu Bergerów. Budowę powierzono monachijskiemu budowniczemu Bernardowi Grueberowi, a prace kamieniarskie prowadzili prascy kamieniarze noszący nazwisko Jedlička. Obiekt stoi od 1849 roku, a jego powstanie wiąże się bezpośrednio z osobą fundatora - stąd też wzięło się wezwanie kaplicy.

Jak wygląda kaplica?

Budowla utrzymana jest w stylu neogotyckim, z dopasowaną do całości dekoracją kamieniarską. Wejście podkreśla gotycki portyk zwieńczony krzyżem, co od razu odróżnia kaplicę od typowej, skromnej architektury cmentarnej tego regionu. Wnętrze podzielone jest na dwie kondygnacje o różnych funkcjach: górna, bogaciej zdobiona część pełniła rolę sakralną, natomiast dolna służyła jako krypta grobowa rodziny fundatora. Taki układ - kaplica nad kryptą - był typowym rozwiązaniem dla prywatnych grobowców rodzinnych powstających w tamtym okresie na terenie dzisiejszych Czech.

Do kogo należy dziś i czy można ją zwiedzić?

Obecnie kaplica jest własnością gminy. Wykorzystywana bywa przy okazji wydarzeń kulturalnych i wystaw organizowanych lokalnie, jednak na co dzień pozostaje zamknięta dla zwiedzających. To istotna różnica względem sąsiedniego kościoła klasztornego, który jako czynny obiekt sakralny bywa dostępny znacznie częściej. Kaplicę św. Maksymiliana warto więc traktować jako punkt na trasie spaceru po cmentarzu i okolicy, a nie jako obiekt z regularnymi godzinami zwiedzania.

Gdzie dokładnie jej szukać?

Kaplica znajduje się na terenie miejscowego cmentarza, w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy Świętego Jana pod Skałą, kilkaset metrów od dawnego klasztoru i kościoła Narodzenia św. Jana Chrzciciela. Współrzędne to 49.9698997, 14.1303858. Sama miejscowość leży w malowniczym wąwozie potoku Kačák, w sercu Krasu Czeskiego, co czyni spacer między poszczególnymi obiektami sakralnymi - klasztorem, kaplicą Podwyższenia Krzyża i kaplicą św. Maksymiliana - naturalnym elementem dłuższej wycieczki krajoznawczej.

Najczęstsze pytania

Czym różni się kaplica św. Maksymiliana od kościoła klasztornego w Świętym Janie pod Skałą? To dwa odrębne obiekty. Kościół należy do dawnego klasztoru benedyktynów i pełni funkcję parafialną, natomiast kaplica św. Maksymiliana to XIX-wieczny grobowiec rodzinny stojący na miejscowym cmentarzu, w pewnej odległości od zabudowań klasztornych.

Kto jest pochowany w kaplicy? Obiekt powstał jako grobowiec rodziny Bergerów, a jego fundatorem był dr Maksymilian Berger, ówczesny właściciel miejscowych dóbr.

Czy kaplicę można zwiedzać? Nie jest to obiekt regularnie dostępny dla turystów - bywa otwierana głównie przy okazji wydarzeń kulturalnych i wystaw organizowanych przez gminę, do której obecnie należy.

W jakim stylu zbudowano kaplicę i kto ją projektował? Kaplica powstała w stylu neogotyckim, z charakterystycznym portykiem i krzyżem nad wejściem. Budowę prowadził monachijski budowniczy Bernard Grueber, a prace kamieniarskie wykonali prascy kamieniarze Jedlička.