Church of Saint James, Beroun

Kościół św. Jakuba w Beroun to najważniejsza świątynia tego środkowoczeskiego miasta i jeden z punktów orientacyjnych jego historycznego centrum. Budowla łączy średniowieczny rodowód z barokowym wystrojem, który nadały jej kolejne przebudowy po pożarach.

Gdzie stoi kościół i jak go rozpoznać?

Kościół góruje nad górną częścią Husova náměstí, głównego placu Berouna, ale jego wejście główne prowadzi od mniejszego Seydlova náměstí, tuż obok. To właśnie ta lokalizacja – na styku dwóch placów – sprawia, że świątynia jest dobrze widoczna niemal z każdej strony starego miasta i stanowi naturalny punkt odniesienia dla osób zwiedzających Beroun pieszo.

Jak stara jest ta świątynia?

Początków kościoła szuka się w XIII wieku – powstał w czasie zbliżonym do lokacji samego miasta, co czyni go jednym z najstarszych murowanych obiektów w Beroun. Pierwsza poważniejsza przebudowa i rozbudowa miała miejsce w 1543 roku. W kolejnych stuleciach budynek wielokrotnie padał ofiarą pożarów, po których za każdym razem był odbudowywany. To właśnie odbudowa po jednym z takich pożarów, przeprowadzona w 1736 roku, nadała kościołowi charakter barokowy widoczny do dziś, a w ciągu XVIII wieku wprowadzano jeszcze kolejne barokowe zmiany w wystroju i bryle budynku. Na przełomie XIX i XX wieku, w latach 1903–1907, przeprowadzono gruntowną renowację pod kierunkiem architekta Josefa Fanty – jednej z ważniejszych postaci czeskiej architektury tamtego okresu.

Co zobaczyć w architekturze kościoła?

Pod barokowym wystrojem kryje się gotycki rdzeń budowli, widoczny między innymi w rozplanowaniu bryły. Kościół jest trójnawowy, nakryty dachem walmowym, a od strony wschodniej zamyka go trójbocznie zakończone prezbiterium. Do świątyni prowadzi kwadratowa przedsionkowa część, natomiast wysoka, graniastosłupowa wieża – pełniąca funkcję dzwonnicy – dostawiona jest w miejscu, gdzie południowa ściana nawy styka się z prezbiterium. Taki układ wieży, nietypowy względem klasycznego umieszczenia jej na osi fasady, jest jedną z cech odróżniających berouński kościół od wielu innych świątyń regionu.

Czy to obiekt zabytkowy?

Tak – kościół św. Jakuba jest chroniony prawnie jako zabytek kultury od 1958 roku. Status ten obejmuje zarówno bryłę budynku, jak i jego najbliższe otoczenie na Seydlovie náměstí.

Najczęstsze pytania

Komu poświęcony jest kościół w Beroun? Świątynia nosi wezwanie św. Jakuba Większego (zwanego też Starszym).

Z którego wieku pochodzi kościół? Jego początki sięgają XIII wieku, czyli okresu bliskiego założeniu samego miasta Beroun.

Dlaczego kościół ma wygląd barokowy, skoro jest średniowieczny? Po serii pożarów budowlę odbudowywano, a przebudowa z 1736 roku i dalsze prace w XVIII wieku nadały mu obecną, barokową formę zewnętrzną – gotycki rdzeń pozostał jednak częścią konstrukcji.

Gdzie dokładnie znajduje się wejście do kościoła? Główne wejście prowadzi od strony Seydlova náměstí, mniejszego placu sąsiadującego z głównym Husovym náměstí.

Czy kościół jest wpisany na listę zabytków? Tak, od 1958 roku podlega ochronie jako zabytek kultury.