Church of John of Nepomuk in Tetín

Kościół św. Jana Nepomuckiego w Tetínie to niewielka świątynia stojąca na wzniesieniu nad doliną Berounki, w powiecie Beroun w kraju środkowoczeskim. Choć dziś nosi wezwanie Jana Nepomuckiego, jej korzenie sięgają średniowiecza i wiążą się z zupełnie inną historią niż mogłoby sugerować obecne wezwanie.

Jaka jest historia kościoła?

Budowla ma pochodzenie romańskie, a jako kościół parafialny wzmiankowana jest już w 1357 roku. Pierwotnie nosiła wezwanie św. Michała Archanioła. W XVI wieku posługę pełnił tu Václav Hájek z Libočan, znany czeski kronikarz, autor kroniki czeskiej powszechnie czytanej jeszcze przez wieki po jego śmierci. W XVII wieku świątynię przebudowano w duchu barokowym, nadając jej dzisiejszy kształt architektoniczny.

Ważny zwrot w historii kościoła przyniosły józefińskie reformy kościelne w XVIII wieku, kiedy świątynia została czasowo zamknięta. Miejscowi wierni domagali się wówczas zmiany wezwania na św. Ludmiłę – według miejscowej tradycji to właśnie tutaj miał znajdować się pierwszy grób tej czeskiej księżnej i patronki, zanim jej szczątki przeniesiono gdzie indziej. Ostatecznie jednak, dzięki staraniom Vojáčka, ówczesnego właściciela pobliskiego zamku tetińskiego, kościół odrestaurowano w XIX wieku i w 1836 roku ponownie poświęcono – tym razem pod wezwaniem św. Jana Nepomuckiego, które nosi do dziś.

Jak wygląda kościół i jego otoczenie?

Świątynia ma układ jednonawowy z prostokątnym prezbiterium. Nawa zachowała płaski strop starszego pochodzenia, natomiast prezbiterium, kruchta oraz niewielka wieżyczka z cebulastym hełmem powstały w kolejnych etapach przebudowy. Cały zespół otoczony jest murem z okazałą bramą wjazdową, a wokół kościoła rozciąga się dawny cmentarz – układ typowy dla wiejskich kościołów obronnych i pielgrzymkowych w tym regionie Czech.

Czy to nadal miejsce kultu?

Obecnie kościół jest zdesakralizowany i pełni funkcję galerii, udostępnianej zwiedzającym. Mimo to jego duchowe znaczenie zostało formalnie potwierdzone – 25 kwietnia 2008 roku Archidiecezja Praska ogłosiła go miejscem pielgrzymkowym, co wiąże się właśnie z tradycją związaną z postacią św. Ludmiły i jej domniemanym pierwszym grobem w tym miejscu.

Gdzie dokładnie się znajduje?

Kościół stoi w Tetínie, przy adresie Na Parkáně 213, w powiecie Beroun. Jest to miejsce ściśle powiązane z historią rodu Przemyślidów – Tetín był niegdyś siedzibą książęcą, a legendy tego miejsca od wieków przeplatają się z historią pierwszych czeskich władców.

Najczęstsze pytania

Komu pierwotnie był poświęcony kościół w Tetínie? Pierwotnie kościół nosił wezwanie św. Michała Archanioła. Wezwanie św. Jana Nepomuckiego nadano mu dopiero przy ponownym poświęceniu w 1836 roku.

Czy w kościele można się dziś modlić? Świątynia jest zdesakralizowana i pełni funkcję galerii, choć formalnie od 2008 roku uznawana jest za miejsce pielgrzymkowe przez Archidiecezję Praską.

Jaki jest związek kościoła ze św. Ludmiłą? Według miejscowej tradycji to właśnie tutaj znajdował się pierwszy grób księżnej Ludmiły, zanim jej relikwie przeniesiono w inne miejsce – to dlatego XVIII-wieczni parafianie domagali się zmiany wezwania kościoła na jej cześć.

Kto odrestaurował kościół w XIX wieku? Odbudowę sfinansował Vojáček, ówczesny właściciel zamku w Tetínie, co umożliwiło ponowne poświęcenie świątyni w 1836 roku.