Josef Dobrovský Monument

Pomnik Josefa Dobrovskiego stoi na wyspie Kampa w praskiej dzielnicy Mała Strana, tuż nad brzegiem Wełtawy, w miejscu, które od lat przyciąga spacerowiczów szukających ciszy w samym sercu miasta. To niewielki, ale znaczący obiekt upamiętniający jednego z najważniejszych uczonych czeskiego odrodzenia narodowego.

Kim był Josef Dobrovský?

Josef Dobrovský (1753–1829) był czeskim językoznawcą, historykiem i duchownym, uznawanym za twórcę nowoczesnej slawistyki oraz ojca współczesnej filologii czeskiej. Studiował filozofię i teologię na Uniwersytecie Karola w Pradze, a po kasacie zakonu jezuitów w 1773 roku poświęcił się nauce. Prowadził badania nad dawnymi rękopisami słowiańskimi, podróżował m.in. do Rosji i Szwecji w poszukiwaniu zbiorów zagrabionych podczas wojny trzydziestoletniej. Jego gramatyka języka czeskiego z 1809 roku uporządkowała zasady literackiego czeskiego, a wydana w 1815 roku gramatyka starocerkiewnosłowiańska stała się fundamentem porównawczego językoznawstwa słowiańskiego. Dobrovský utrzymywał też kontakty z europejskimi intelektualistami tamtej epoki, w tym z Goethem.

Co przedstawia pomnik?

Monument składa się z okazałego cokołu oraz popiersia uczonego. Projekt powstał w 1890 roku i jest dziełem Tomáša Seidana, choć według części źródeł ostateczne wykonanie w marmurze karraryjskim przypadło rzeźbiarzowi Václavovi Žďárskému w 1902 roku, na podstawie projektu Seidana. Pierwotnie pomnik stanął w parku Vrchlického sady, w pobliżu praskiego Dworca Głównego — czyli w zupełnie innej części miasta niż dzisiaj.

Dlaczego stoi akurat na Kampie?

Po II wojnie światowej pomnik przeniesiono na Kampę, ustawiając go obok budynku znanego dziś jako Werichova vila — willi, w której Dobrovský spędził ostatnie lata swojego życia. To właśnie ten historyczny związek z miejscem zdecydował o wyborze nowej lokalizacji, dzięki czemu pomnik znalazł się w bezpośrednim sąsiedztwie budynku ważnego dla biografii uczonego, a nie w przypadkowym punkcie miasta.

Jak dotrzeć?

Kampa leży w samym centrum Pragi, po lewej stronie Wełtawy, oddzielona od reszty Malej Strany wąskim kanałem Čertovka. Najłatwiej dotrzeć tu pieszo od Mostu Karola — wystarczy zejść schodami w stronę wyspy zaraz po jego zachodniej stronie. Okolica jest w pełni dostępna dla pieszych, a najbliższe przystanki tramwajowe znajdują się na Malostranskim náměstí, kilka minut spaceru od parku.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy?

Park na Kampie to jedna z najchętniej odwiedzanych zielonych przestrzeni w centrum Pragi, ceniona za widoki na Mostecki brzeg i Most Karola oraz za spokojny charakter, kontrastujący z tłumami na sąsiednich uliczkach. W pobliżu znajduje się Muzeum Kampa, mieszczące się w dawnym młynie i poświęcone sztuce środkowoeuropejskiej XX wieku, a także rzeźby „Pełzające niemowlęta" Davida Černego. Sam kanał Čertovka, sztucznie wykopany w średniowieczu na potrzeby młynów należących niegdyś do joannitów, dodaje temu miejscu malowniczego charakteru.

Kiedy przyjechać?

Kampa jest dostępna przez cały rok i wstęp na jej teren jest bezpłatny. Najprzyjemniej spaceruje się tu wiosną i latem, gdy zieleń parku jest w pełni rozwinięta, a nad Wełtawą można usiąść na trawie. Jesienią i zimą miejsce bywa spokojniejsze, co docenią osoby unikające tłumów.

Najczęstsze pytania

Kogo upamiętnia pomnik na Kampie? Josefa Dobrovskiego (1753–1829), czeskiego językoznawcę i historyka, uznawanego za twórcę nowoczesnej slawistyki.

Kto zaprojektował pomnik? Projekt z 1890 roku wykonał Tomáš Seidan, a według niektórych źródeł ostateczną realizację w marmurze wykonał w 1902 roku Václav Žďárský.

Gdzie pierwotnie stał pomnik? W parku Vrchlického sady, w pobliżu praskiego Dworca Głównego, skąd przeniesiono go na Kampę po II wojnie światowej.

Dlaczego pomnik przeniesiono właśnie na Kampę? Ponieważ stoi obok willi znanej dziś jako Werichova vila, w której Dobrovský spędził ostatnie lata życia.

Jak dotrzeć na Kampę? Najłatwiej pieszo od Mostu Karola, schodząc na wyspę po jego zachodniej stronie; wstęp jest bezpłatny przez cały rok.