Pomnik Jindřicha Šimona Baara

Pomnik Jindřicha Šimona Baara stoi na wzgórzu Výhledy, jakieś 2 kilometry na południe od Klenčí pod Čerchovem - rodzinnej miejscowości pisarza, którego upamiętnia. Monument łączy granitowy cokół z trzymetrową brązową figurą i osiąga łącznie 14 metrów wysokości. Zaprojektowali go rzeźbiarz Ladislav Šaloun i architekt František Kuželka, a stąd, z wysokości 705 m n.p.m., roztacza się widok na cały region Chodska.

Kim był Jindřich Šimon Baar?

Jindřich Šimon Baar urodził się w Klenčí pod Čerchovem i był pisarzem, poetą, zbieraczem podań ludowych oraz księdzem katolickim. To właśnie ta podwójna rola - twórcy literatury i duchownego związanego z rodzinnym regionem Chodska - sprawiła, że mieszkańcy postanowili upamiętnić go pomnikiem w miejscu, skąd widać ziemię, o której pisał.

Jak wygląda pomnik i jakie ma wymiary?

Cała konstrukcja mierzy 14 metrów wysokości, z czego sama brązowa figura ma 3 metry i waży 1,7 tony. Cokół wykonano z granitu, a na jego przedniej płycie wyryto cytat z poezji Baara, wyrażający przywiązanie do czeskiej ziemi. Połączenie surowego kamiennego postumentu z odlaną w brązie postacią było typowym rozwiązaniem dla pomników odsłanianych w Czechosłowacji w okresie międzywojennym.

Kiedy odsłonięto pomnik?

Uroczyste odsłonięcie odbyło się 5 lipca 1933 roku. Ceremonię otworzył kompozytor Jindřich Jindřich, sam pochodzący z Chodska, a w wydarzeniu wzięło udział - jak podają kronikarze - około 30 tysięcy osób. Taka frekwencja pokazuje, jak duże znaczenie miała postać Baara dla mieszkańców regionu w tamtym czasie.

Co przetrwał pomnik podczas wojny?

Historia pomnika nie była spokojna. 22 listopada 1938 roku, wkrótce po tym, jak pogranicze Chodska znalazło się pod niemiecką kontrolą w następstwie układu monachijskiego, brązową figurę zdjęto z cokołu z inicjatywy kustosza muzeum w Domažlicích, Aloise Procházki. Rzeźbę przewieziono na Zamek Chodski w Domažlicích, gdzie miała być bezpieczna przed zniszczeniem. Decyzja okazała się słuszna tylko częściowo - w sierpniu 1940 roku sam kamienny cokół na Výhledech został zniszczony przez Niemców. Figura przetrwała jednak wojnę w Domažlicích, a pomnik odsłonięto ponownie, po raz drugi, 5 lipca 1947 roku. W nowym cokole umieszczono wówczas kamień sprowadzony z Lidic - miejscowości zrównanej z ziemią przez Niemców w 1942 roku - jako świadectwo tamtych wydarzeń.

Czy pomnik jest dziś chroniony?

Tak. Pomnik Jindřicha Šimona Baara figuruje na liście zabytków kultury Republiki Czeskiej i podlega ochronie konserwatorskiej od 3 maja 1958 roku.

Jak dojść na Výhledy?

Najkrótszą trasą jest Baarova stezka (Ścieżka Baara) prowadząca z Klenčí pod Čerchovem, licząca niecałe 3 kilometry. Z Domažlic prowadzi tam czerwony szlak turystyczny o długości około 11 kilometrów, a alternatywą jest niebieski szlak od strony Capartic. Miejsce jest popularnym punktem widokowym regionu - z Výhledů rozciąga się panorama całego Chodska.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się pomnik? Na wzgórzu Výhledy (705 m n.p.m.), około 2 km na południe od Klenčí pod Čerchovem.

Kto zaprojektował pomnik? Rzeźbiarz Ladislav Šaloun wykonał brązową figurę, a architekt František Kuželka zaprojektował granitowy cokół.

Czy oryginalna rzeźba przetrwała II wojnę światową? Tak. Zdjęto ją z cokołu w listopadzie 1938 roku i ukryto na Zamku Chodskim w Domažlicích, dzięki czemu ocalała, choć sam cokół zniszczono w 1940 roku. Pomnik odbudowano i odsłonięto ponownie w 1947 roku.

Co przedstawia napis na cokole? Cytat z poezji Jindřicha Šimona Baara, mówiący o miłości do czeskiej ziemi.

Jak najszybciej dotrzeć pieszo na Výhledy? Baarovą stezką z Klenčí pod Čerchovem - to niecałe 3 kilometry.