Irish House Cemetery

Irish House Cemetery to niewielki cmentarz wojenny z okresu pierwszej wojny światowej, położony w Heuvelland, około 7,5 km na południe od centrum Ieper, przy drodze Savaardlindestraat łączącej Ieper z Wijtschate i dalej z Armentières. Miejsce to jedno z licznych cmentarzy Wspólnoty Narodów (Commonwealth War Graves Commission) rozsianych po Salient Ypres — obszarze, gdzie przez cztery lata wojny toczyły się jedne z najkrwawszych walk frontu zachodniego.

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa cmentarza pochodzi od niewielkiego gospodarstwa położonego około 90 metrów na zachód, które żołnierze nazywali po prostu „Irish House" — Irlandzkim Domem. Określenie to przyjęło się wśród wojsk na tyle mocno, że posłużyło do nazwania powstającego obok miejsca pochówku.

Kiedy powstał cmentarz?

Cmentarz założono w czerwcu 1917 roku z inicjatywy 16. Dywizji Irlandzkiej (16th Irish Division), która w tamtym okresie operowała w tym rejonie frontu. Chowano tu poległych z przerwami aż do września 1918 roku, co czyni to miejsce świadkiem kilkunastu miesięcy walk w rejonie Wijtschate i okolic Ieper.

Ile osób tu spoczywa?

Na terenie cmentarza znajduje się 117 grobów i miejsc upamiętnienia żołnierzy Wspólnoty Narodów z pierwszej wojny światowej. Aż 40 spośród pochowanych pozostaje niezidentyfikowanych — ich groby noszą jedynie napis „Known unto God". Dla jednego z poległych, którego szczątki na pewno spoczywają na cmentarzu, choć nie udało się wskazać dokładnego miejsca pochówku, ustawiono specjalny pomnik pamięci (special memorial).

Kto tu spoczywa?

Szczególnie interesujący jest rząd A, w którym pochowano 33 oficerów i żołnierzy 1. Batalionu Gordon Highlanders, poległych w grudniu 1914 roku podczas ataku 3. Dywizji na Wijtschate. Ich szczątki przeniesiono i pochowano ponownie na tym cmentarzu w czerwcu 1917 roku przez żołnierzy 11. Pułku Royal Irish Rifles — co tłumaczy, dlaczego groby z 1914 roku znalazły się na cmentarzu założonym dopiero trzy lata później.

Co działo się z tym terenem podczas wojny?

Teren, na którym leży cmentarz, znalazł się w rękach niemieckich od kwietnia 1918 roku, w trakcie wiosennej ofensywy Ludendorffa, i pozostawał pod okupacją niemiecką aż do końca sierpnia tego samego roku, gdy alianci odzyskali ten fragment frontu.

Jak dziś wygląda cmentarz i jak do niego dotrzeć?

Cmentarz zaprojektował architekt William Cowlishaw, a od dekad opiekuje się nim Commonwealth War Graves Commission, dbając o stan grobów, murów i zieleni w duchu typowym dla cmentarzy CWGC — spokojnych, uporządkowanych miejsc pamięci. Dojście do cmentarza prowadzi ok. 100-metrową trawiastą ścieżką dostępową, nieprzystosowaną do ruchu pojazdów — odwiedzający docierają tu pieszo.

Najczęstsze pytania

Czy cmentarz jest ogólnodostępny? Tak, jak większość cmentarzy CWGC jest otwarty dla odwiedzających przez cały rok, bezpłatnie.

Czy da się dojechać samochodem bezpośrednio pod cmentarz? Nie — ostatni odcinek to trawiasta ścieżka piesza, więc auto trzeba zostawić wcześniej.

Ile osób jest pochowanych na cmentarzu? 117 żołnierzy Wspólnoty Narodów z I wojny światowej, w tym 40 grobów niezidentyfikowanych.

Jaki jest związek cmentarza z Irlandią? Cmentarz założyła 16. Dywizja Irlandzka, a nazwa pochodzi od pobliskiego gospodarstwa zwanego przez żołnierzy „Irish House".