Igrexa de San Domingos

Igrexa de San Domingos to gotycko-barokowy kościół klasztorny w A Coruña, jeden z najstarszych i najważniejszych zabytków sakralnych miasta. Stoi przy dawnym klasztorze dominikanów, którego korzenie sięgają XIII wieku, i przechowuje w swoich murach obraz burzliwej historii Galicji — od pożarów i najazdów po odbudowę w czasach nowożytnych.

Kiedy powstał klasztor dominikanów w A Coruña?

Wspólnota dominikanów osiedliła się w mieście w ostatniej ćwierci XIII wieku, między 1273 a 1280 rokiem. Pierwsza siedziba znajdowała się w innym miejscu niż obecne — w dzielnicy Santo Tomás, w pobliżu dawnej bramy Ares. Najstarsze pisane świadectwo działalności klasztoru pochodzi z 1299 roku, z akt kapituły prowincjalnej zakonu obradującej w Barcelonie, gdzie wspomniano o zakonnikach mieszkających w A Coruña oraz o prowadzonym tam nauczaniu logiki dla kilku uczniów.

Dlaczego świątynia stoi w innym miejscu niż pierwotny klasztor?

Historia budynku naznaczona jest zniszczeniami. W XVI wieku klasztor dwukrotnie ucierpiał od pożaru — pierwszy raz około 1548–1549 roku, a drugi, znacznie poważniejszy, w 1589 roku, gdy A Coruña zaatakowały siły angielskiego korsarza Francisa Drake'a. Po tych zniszczeniach zakonnicy zdecydowali się nie odbudowywać świątyni w starym miejscu. Budowę nowego klasztoru w obecnej lokalizacji rozpoczęto w 1596 roku, a wspólnota zakonna na stałe się tam osiedliła w 1617 roku. Barokowy kościół, wzniesiony częściowo na fundamentach wcześniejszej, spalonej budowli, otwarto dla wiernych w 1613 roku.

Co warto zobaczyć wewnątrz kościoła?

Świątynia ma plan krzyża łacińskiego z pojedynczą nawą główną, przykrytą sklepieniem kolebkowym z lunetami, oraz kopułą nad skrzyżowaniem transeptu. Przy fasadzie znajdują się trzy kaplice. Najcenniejszym elementem wyposażenia jest kaplica Matki Boskiej Różańcowej (Capilla del Rosario), wzniesiona w 1676 roku przez braci Domingo i Pedro Monteagudo — ma własną kopułę kolebkową z latarnią i prostokątną absydę. Znajduje się w niej okazały barokowy retabl z 1688 roku, dzieło Alonso Gonzáleza, pozłocone przez Juana Carballo. W lunecie zwieńczającej retabl przedstawiono scenę Nawiedzenia Świętej Elżbiety przez Maryję, a centralną figurę przypisuje się Mateowi de Prado, uczniowi znanego rzeźbiarza Gregoria Hernándeza, działającemu w Santiago de Compostela. Charakterystycznym elementem bryły kościoła jest wieża, ukończona około 1770 roku i przypisywana Albertowi de Ricoy — sprawia ona wrażenie przekrzywionej względem fasady, ponieważ jej oś jest ustawiona skośnie do osi całej świątyni.

Co stało się z klasztorem po sekularyzacji?

W 1835 roku, w ramach hiszpańskiej desamortyzacji, budynki klasztorne zostały przejęte przez państwo — losu tego uniknął sam kościół, który pozostał czynny jako miejsce kultu. Po latach starań i negocjacji zakonników z władzami klasztor przy kościele odbudowano i przywrócono w latach 1899–1905, co pozwoliło wspólnocie dominikańskiej powrócić do dawnej siedziby.

Najczęstsze pytania

Czy Igrexa de San Domingos to ten sam kościół co klasztor Santo Domingo w A Coruña? Tak, to ta sama świątynia — galicyjska nazwa Igrexa de San Domingos odnosi się do kościoła należącego do zespołu klasztornego dominikanów znanego po hiszpańsku jako Convento de Santo Domingo.

Jak stara jest ta świątynia? Wspólnota dominikańska działa w A Coruña od końca XIII wieku, jednak obecny budynek kościoła powstał później, po zniszczeniu wcześniejszej siedziby przez pożary — jego budowę ukończono i otwarto dla wiernych w 1613 roku.

Dlaczego wieża kościoła wygląda na przekrzywioną? To efekt celowego rozwiązania architektonicznego: wieża, ukończona około 1770 roku, została ustawiona skośnie względem osi fasady, przez co przy niektórych ujęciach sprawia wrażenie pochylonej.

Co znajduje się w kaplicy Matki Boskiej Różańcowej? Kaplica z 1676 roku mieści bogato zdobiony barokowy retabl z 1688 roku ze sceną Nawiedzenia w zwieńczeniu oraz centralną figurą przypisywaną rzeźbiarzowi Mateowi de Prado.