Igrexa de Nosa Señora do Carme dos Castros

Igrexa de Nosa Señora do Carme dos Castros to kościół parafialny w dzielnicy Castros w A Coruña, przy dawnym skrzyżowaniu dzisiejszych alei Avenida de Oza i Avenida del Pasaje. To jeden z ciekawszych przykładów architektury sakralnej połowy XX wieku w mieście — projekt hiszpańskiego architekta Andrésa Fernándeza-Albalata, który wpisał świątynię w gęstą, mieszkalną tkankę tej części Coruñi.

Jak powstał ten kościół?

Historia budynku jest nietypowa. Fernández-Albalat przygotował pierwotny projekt w latach 1960–1962, zakładający znacznie bardziej monumentalną formę: dwie odrębne części — mieszkalną z tyłu i kościelną z przodu, z charakterystyczną, trójdzielną fasadą zwieńczoną trzema krzyżami oraz odważnym rozwiązaniem dachu. Ograniczenia finansowe zmusiły architekta do przeprojektowania koncepcji na skromniejszą skalę. W wersji, która ostatecznie powstała, kościół znalazł się na parterze, a nad nim umieszczono osiem mieszkań — połączenie funkcji sakralnej i mieszkaniowej w jednym budynku było odpowiedzią na ograniczony budżet inwestycji.

Co zobaczysz na miejscu?

Mimo okrojenia pierwotnego zamysłu, budynek zachował język architektury modernistycznej i nie stracił swojego awangardowego charakteru. Wejście do kościoła wyznacza duży betonowy daszek (marquee) wysunięty na poziomie parteru, którego konstrukcja powtarza się w mniejszej skali na wysokości pierwszego piętra — to swoisty architektoniczny „refren", który organizuje elewację. Fasadę tworzy ciągła przeszklona kurtyna, a konstrukcję wsparto na sześciu niewielkich betonowych portykach podpierających główną belkę. Tylna elewacja, związana z częścią mieszkalną, wykończona jest okładziną ceramiczną i tynkiem, co kontrastuje z lekkością szklanej fasady frontowej. Całość, choć skromniejsza niż pierwotny projekt, pozostaje interesującym przykładem tego, jak architektura modernistyczna radziła sobie z ograniczeniami budżetowymi bez utraty własnej tożsamości stylistycznej.

Kiedy przyjechać?

Kościół funkcjonuje jako aktywna parafia, więc najlepszym momentem na odwiedziny są godziny poza nabożeństwami, kiedy można spokojnie obejrzeć elewację i wejście z betonowym daszkiem. Budynek znajduje się w typowo mieszkalnej części A Coruñi, więc warto połączyć wizytę ze spacerem po okolicznych ulicach dzielnicy Castros — to dobra okazja, by zobaczyć, jak modernistyczna architektura sakralna wtapia się w powojenną zabudowę mieszkaniową miasta.

Jak dotrzeć?

Kościół leży w dzielnicy Castros, między dzisiejszymi Avenida de Oza i Avenida del Pasaje, w łatwo dostępnej, gęsto zabudowanej części A Coruñi, blisko innych osiedli mieszkalnych i punktów usługowych tej części miasta. To lokalizacja typowo miejska, dobrze skomunikowana z centrum A Coruñi, więc dotarcie na miejsce pieszo lub komunikacją miejską nie stanowi problemu dla osób zatrzymujących się w mieście.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował kościół Carme dos Castros? Budynek zaprojektował hiszpański architekt Andrés Fernández-Albalat, autor pierwotnego projektu z lat 1960–1962, który później musiał zmodyfikować ze względu na ograniczenia budżetowe.

Czym różni się zbudowana wersja od pierwotnego projektu? Pierwotny plan przewidywał monumentalną, trójdzielną fasadę z trzema krzyżami i odrębny budynek mieszkalny. W wersji zrealizowanej kościół umieszczono na parterze, a nad nim dobudowano osiem mieszkań, co znacznie zmniejszyło skalę i koszt inwestycji.

Co jest najbardziej charakterystycznym elementem budynku? Duży betonowy daszek nad wejściem, powtórzony w mniejszej skali na poziomie pierwszego piętra, w połączeniu z przeszkloną fasadą kurtynową opartą na sześciu betonowych portykach.

Czy warto zwiedzić kościół, jeśli nie interesuje mnie architektura sakralna? Tak — to dobry przykład modernizmu powojennego w Hiszpanii i ciekawa lekcja tego, jak architekci radzili sobie z ograniczeniami budżetowymi, łącząc funkcje kościoła i budynku mieszkalnego w jednej konstrukcji.