Casa das Palabras

Casa das Palabras to niewielki, ale niezwykły punkt na trasie zwiedzania okolic Wieży Herkulesa w A Coruña — dawny cmentarz wojskowy, który po latach zapomnienia zamienił się w miejsce poświęcone słowu i pamięci kulturowej.

Skąd wzięła się ta nazwa?

Budynek powstał w latach 1936–1937, w pierwszych miesiącach hiszpańskiej wojny domowej, w okolicy Adormideras i Punta Herminia, tuż obok Wieży Herkulesa. Niewielki, liczący około 170 metrów kwadratowych kompleks pełnił funkcję cmentarza dla żołnierzy pochodzenia magrebskiego, walczących po stronie nacjonalistów w ramach jednostek z Protektoratu Marokańskiego. Za jego powstaniem stać mieli generałowie Antonio Aranda i Luis Lombarte. Miejsce to bywa dziś określane po hiszpańsku jako Cementerio Moro, czyli "cmentarz mauretański".

Co się stało z pochowanymi tam żołnierzami?

Szczątki pochowanych żołnierzy zostały później przeniesione na cmentarz San Amaro w A Coruña, gdzie do dziś można zobaczyć tablicę upamiętniającą to wydarzenie. W 1957 roku część szczątków repatriowano. Po opuszczeniu pierwotnej funkcji budynek przez dziesięciolecia stał niezagospodarowany i ulegał dewastacji.

Jak dawny cmentarz stał się Casa das Palabras?

Przełom nastąpił w 2006 roku, gdy władze miejskie A Coruña, w których posiadaniu znalazł się dawny obiekt wojskowy, zdecydowały o jego rehabilitacji w ramach obszaru otaczającego Wieżę Herkulesa, wpisaną na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Prace przeprowadzono przy współpracy z hiszpańskim Ministerstwem Kultury, które wsparło projekt kwotą 180 000 euro. Miejsce przekształcono w przestrzeń spotkań kultur — stąd nazwa Casa das Palabras, czyli "Dom Słów".

Co można dziś zobaczyć wewnątrz?

Wnętrze dawnego cmentarza zdobią dziś grawerunki autorstwa Xoána Viqueiry. Na murach umieszczono teksty dotyczące początków miasta A Coruña w językach greckim, łacińskim, arabskim, gaelickim (staroirlandzkim) oraz w starokastylijskim, wraz z tłumaczeniami na galicyjski i hiszpański. Dodatkowo prezentowanych jest 250 słów w językach galicyjskim i hiszpańskim, które wywodzą się z języka arabskiego — co czyni to miejsce swoistym hołdem dla wielokulturowych korzeni językowych regionu.

Dlaczego warto tam zajrzeć?

Casa das Palabras łączy w sobie trudną historię wojenną z przesłaniem dialogu międzykulturowego. To miejsce kameralne, ciche i skłaniające do refleksji — kontrastujące z monumentalną, dobrze znaną turystom Wieżą Herkulesa, znajdującą się w bezpośrednim sąsiedztwie. Dla osób zainteresowanych historią XX wieku, wielojęzycznością i wpływami arabskimi w językach półwyspu iberyjskiego to nietypowy, wart odwiedzenia punkt na mapie A Coruña.

Najczęstsze pytania

Czym pierwotnie był budynek Casa das Palabras? Był to cmentarz wojskowy zbudowany w latach 1936–1937 dla żołnierzy pochodzenia magrebskiego walczących w hiszpańskiej wojnie domowej po stronie nacjonalistów.

Kiedy miejsce przekształcono w Casa das Palabras? Rehabilitacja nastąpiła w 2006 roku, przy wsparciu finansowym hiszpańskiego Ministerstwa Kultury.

Co znajduje się dziś wewnątrz? Grawerunki z tekstami o historii A Coruña w kilku starożytnych językach oraz lista 250 słów galicyjskich i hiszpańskich pochodzenia arabskiego.

Gdzie dokładnie znajduje się Casa das Palabras? W bezpośrednim sąsiedztwie Wieży Herkulesa, w obszarze Adormideras w A Coruña.