Hovaeremolen, Koekelare

Hovaeremolen to zabytkowy wiatrak typu koźlak (staakmolen) stojący w miejscowości Koekelare w prowincji Flandria Zachodnia w Belgii. Historia młyna sięga początku XVIII wieku i wpisuje się w długą tradycję wiatraków przemysłowych, które przez stulecia kształtowały krajobraz tego regionu.

Skąd pochodzi nazwa?

Nazwa Hovaeremolen budzi wśród lokalnych badaczy pewne wątpliwości. W księgach parafialnych Koekelare nazwisko Hovaere pojawia się dość często, jednak nie ma pewności, czy młyn należał do kogoś o tym nazwisku, czy raczej wziął swoją nazwę od mieszkańców pobliskiej osady noszącej tę nazwę. Ta niejasność jest typowa dla wielu historycznych wiatraków we Flandrii, gdzie nazewnictwo często wywodziło się z lokalnej topografii i rodzin związanych z danym miejscem.

Jak wyglądały początki młyna?

Młyn po raz pierwszy pojawia się na mapach katastralnych w 1705 roku jako drewniany koźlak. W 1711 roku na tym miejscu wzniesiono właściwy staakmolen przeznaczony do mielenia zboża. Przez kolejne dziesięciolecia wiatrak pełnił podstawową funkcję gospodarczą dla okolicznych rolników, mieląc ziarno na mąkę potrzebną do wypieku chleba.

Co zmieniło się w XIX wieku?

Ważny przełom w historii młyna nastąpił w 1873 roku, gdy właściciel zezwolił młynarzowi na przekształcenie wiatraka z młyna zbożowego w młyn zbożowo-olejowy. Rok później, w 1875 roku, zmodyfikowano wewnętrzny mechanizm młyna, a w miejsce dawnej konstrukcji dobudowano murowaną wieżę. Ta zmiana pozwoliła na rozszerzenie działalności o produkcję oleju, co zwiększyło znaczenie gospodarcze obiektu w regionie.

Jak młyn przetrwał wojny światowe?

Okres I wojny światowej przyniósł młynowi zupełnie nową, wymuszoną rolę. Niemiecki okupant wykorzystał wiatrak jako punkt obserwacyjny, zmuszając go jednocześnie do dalszej pracy na potrzeby wojska. Przejście w kopcu młyńskim służyło wówczas jako polowa kuchnia armii. Działalność młynarska ostatecznie ustała w 1958 roku, a w 1963 roku zdemontowano ostatni wirnik urządzenia, co otworzyło długi okres postępującego niszczenia budowli.

Jak wyglądała odbudowa młyna?

Losy Hovaeremolen odmieniły się dopiero w 1968 roku, gdy miasto Koekelare wykupiło niszczejący obiekt. Pięć lat później, w 1973 roku, młyn objęto ochroną jako zabytek. Kluczowym momentem było przekazanie go w 1988 roku organizacji non-profit Hovaeremolen, która w latach 1996-1998 przeprowadziła gruntowny remont konstrukcji. Dzięki tym pracom wiatrak odzyskał sprawność techniczną i funkcjonuje dziś zarówno jako młyn zbożowy, jak i tłocznia oleju.

Najczęstsze pytania

Czym jest Hovaeremolen? To zabytkowy wiatrak typu koźlak (staakmolen) w Koekelare, służący historycznie do mielenia zboża i produkcji oleju.

Kiedy powstał młyn? Pierwszy staakmolen wzniesiono w tym miejscu w 1711 roku, choć obiekt na mapach katastralnych pojawia się już w 1705 roku.

Czy młyn nadal działa? Po odbudowie przeprowadzonej w latach 1996-1998 młyn odzyskał sprawność i funkcjonuje jako czynny młyn zbożowy oraz tłocznia oleju.

Jaką rolę odegrał podczas I wojny światowej? Niemiecki okupant wykorzystywał go jako punkt obserwacyjny, a przejście w kopcu młyńskim służyło jako polowa kuchnia wojskowa.