Hôtel Brétillot

Hôtel Brétillot to jeden z najbardziej charakterystycznych zabytkowych budynków starego Besançon, stojący przy rue Charles Nodier w samym sercu historycznej pętli miasta otoczonej przez rzekę Doubs. Choć dziś mieści siedzibę regionalnej administracji kultury, jego fasada i wnętrza wciąż opowiadają historię bankierskiej rodziny, która nadała mu dzisiejszy kształt pod koniec XIX wieku.

Skąd wzięła się ta kamienica?

Najstarsza część budynku powstała w 1755 roku jako zwykły dom mieszkalny, zaprojektowany przez architekta Nicolasa Nicole'a — jedną z ważniejszych postaci klasycystycznej architektury Besançon. Ponad sto lat później, w latach 1887–1890, budynek gruntownie przebudował architekt Gustave Vieille na zlecenie bankiera Maurice'a Brétillota. To właśnie wtedy powstało sąsiednie skrzydło, dobudowane o dwie kondygnacje ponad starszą częścią, a na fasadzie nowego budynku umieszczono datę 1888. Rok później, w 1889, dekoracje z fałszywego marmuru w westybulu podpisał i opatrzył datą sztukator J.R. Potier, zwany Bien-Aimé.

Co łączyło bank i rezydencję pod jednym dachem?

Brétillot połączył dwie działki w jedną posiadłość, zakładając ogród ozdobny przechodzący w niewielki dziedziniec, wokół którego rozmieszczono biura, pomieszczenia mieszkalne, stajnie i zabudowania gospodarcze. Prawe skrzydło od strony ulicy pełniło funkcję bankową — prowadziła do niego klatka schodowa umieszczona w wieżyczce od strony dziedzińca. Wielki salon na pierwszym piętrze, sąsiadujący z mieszkaniem bankiera w lewym skrzydle, służył podwójnie: jako miejsce przyjmowania klientów banku i jako prywatny salon recepcyjny rodziny. Dzięki temu układowi życie zawodowe i prywatne bankiera splatały się w jednej, spójnej przestrzeni — rzadkość, którą warto dostrzec, patrząc na budynek od strony podwórza.

Dlaczego to "ostatni hôtel particulier" Besançon?

Historycy architektury określają Hôtel Brétillot jako ostatnią prywatną rezydencję pałacową wzniesioną w Besançon — po nim miasto nie doczekało się już budowli tego typu na taką skalę. Niejednorodna bryła, łącząca osiemnastowieczną część z reprezentacyjną klatką schodową otwierającą się na przejazd bramny, z okazałą XIX-wieczną nadbudową bankierską, jest dziś świadectwem przejścia od epoki klasycystycznych kamienic do epoki wielkiej burżuazji finansowej. Budynek figuruje w rejestrze zabytków, co chroni zarówno fasady, jak i najcenniejsze elementy wnętrz.

Co stało się z budynkiem po zamknięciu banku?

Bank Brétillot zakończył działalność w 1910 roku. W 1933 roku posiadłość odkupił od spadkobierców rodziny prywatny nabywca. Kolejny zwrot nastąpił po drugiej wojnie światowej: od 1971 roku państwo francuskie stopniowo wykupywało kolejne części budynku na potrzeby Ministerstwa Kultury. Najpierw, w 1971 roku, ulokowano tu regionalny nadzór konserwatorski nad zabytkami, rok później — regionalną służbę inwentaryzacji, a w 1977 roku cały kompleks przejęła Regionalna Dyrekcja Spraw Kulturalnych (DRAC). W 1993 roku administracja rozszerzyła swoją siedzibę o sąsiedni Hôtel de Magnoncourt przy tej samej ulicy.

Czy można zwiedzić wnętrze?

Ponieważ budynek pełni dziś funkcję biur administracji publicznej, nie jest to standardowa atrakcja turystyczna z regularnymi godzinami zwiedzania — warto jednak zatrzymać się na chwilę przy rue Charles Nodier, by obejrzeć fasadę z 1888 roku i wyobrazić sobie życie bankierskiej rodziny sprzed ponad stu lat. Spacer tą ulicą świetnie łączy się ze zwiedzaniem starego miasta, które w całości znajduje się w zakolu Doubs, blisko cytadeli Vaubana.

Najczęstsze pytania

Czym jest Hôtel Brétillot? To zabytkowa kamienica przy rue Charles Nodier w Besançon, powstała w 1755 roku i rozbudowana w latach 1887–1890 na zlecenie bankiera Maurice'a Brétillota, łącząca funkcje mieszkalne i bankowe.

Kto zaprojektował budynek? Najstarszą część zaprojektował w 1755 roku architekt Nicolas Nicole, a przebudowę z końca XIX wieku przeprowadził architekt Gustave Vieille.

Co dziś mieści się w budynku? Od lat 70. XX wieku budynek stopniowo przejmowało Ministerstwo Kultury; obecnie mieści siedzibę Regionalnej Dyrekcji Spraw Kulturalnych (DRAC) Bourgogne-Franche-Comté.

Czy Hôtel Brétillot można zwiedzać? Budynek pełni funkcję administracyjną i nie jest ogólnodostępną atrakcją turystyczną, ale jego fasadę i bryłę można podziwiać z poziomu ulicy, spacerując po starym mieście Besançon.