Hochperk

Hochperk to niewielki zameczek przemysłowy w okolicy Bašty, na terenie gminy Břasy w powiecie Rokycany, w kraju plzeńskim w Czechach. Stoi między osadami Kříše i Vranovice, na ruinach starszej twierdzy, i jest jednym z przystanków lokalnej ścieżki edukacyjnej poświęconej historii górnictwa węgla w regionie.

Jak powstał Hochperk?

Zameczek wybudował około 1780 roku baron Antonín Hochberg z Hennersdorfu, syn Jana Antonína Hochberga, który już od około 1730 roku prowadził w okolicy działalność przemysłową: wydobycie i przetwórstwo rudy, hutnictwo oraz produkcję szkła. Sam Antonín Hochberg rozwinął rodzinny biznes o wydobycie węgla i pod koniec XVIII wieku wprowadził w regionie jedną z pierwszych hut produkujących czeski kwas siarkowy. Hochperk nie był więc rezydencją szlacheckiego majątku ziemskiego w klasycznym rozumieniu, lecz reprezentacyjnym domem przedsiębiorcy nadzorującego lokalny przemysł górniczy i hutniczy — miejscowi historycy nazywają takie obiekty "zamkami przemysłowymi".

Co dziś zobaczysz na miejscu?

Wokół budynku zachowały się tarasowe ogrody, park ze starymi drzewami oraz staw przed fasadą — układ typowy dla rezydencji z XIX wieku. Około 400 metrów na wschód od zameczku znajdowała się dawna huta "Katharina", jeden z elementów przemysłowego zaplecza rodziny Hochbergów. Sam budynek zmieniał funkcję wielokrotnie: pod zarządem rodziny Starcków, około 1880 roku, służył jako rezydencja myśliwska, później jako biura zakładowe, a w latach 1965–1992 jako dom opieki dla osób starszych. Obecnie jest własnością prywatną, a jego stan techniczny opisywany jest jako mocno zaniedbany — warto więc traktować wizytę jako spacer wokół obiektu i po terenie parku, a nie zwiedzanie wnętrz.

Jak dotrzeć?

Hochperk leży przy szlaku pieszym łączącym Kříše z Vranovicami, w bezpośrednim sąsiedztwie gminy Břasy. Najwygodniej dojechać samochodem do Břas lub Kříše, a stamtąd kontynuować pieszo — trasa prowadzi przez tereny dawnych wyrobisk węgla, co czyni spacer jednocześnie lekcją historii przemysłu na Płzeńsku. Zameczek jest oznaczony jako jeden z punktów informacyjnych ścieżki edukacyjnej poświęconej górnictwu na Břasku.

Kiedy przyjechać?

Ze względu na charakter miejsca — spacer terenowy wśród pozostałości parku i śladów górnictwa — najlepiej wybrać się tu od wiosny do jesieni, gdy ścieżki są suche i łatwo przejść przez park otaczający budynek. Zimą trasa bywa rozmokła lub zaśnieżona, co utrudnia dojście do mniej uczęszczanych fragmentów szlaku.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do wnętrza zameczku Hochperk? Nie — obiekt jest własnością prywatną, a jego stan techniczny jest zły. Zwiedzanie ogranicza się do oglądania budynku z zewnątrz i przejścia przez otaczający park.

Kto wybudował Hochperk i kiedy? Zameczek powstał około 1780 roku z inicjatywy barona Antonína Hochberga z Hennersdorfu, przedsiębiorcy prowadzącego w regionie wydobycie węgla, hutnictwo i produkcję szkła.

Co łączy Hochperk z górnictwem węgla? Zameczek był siedzibą rodziny Hochbergów nadzorującej lokalne wyrobiska i hutę "Katharina" nieopodal — dziś jest elementem ścieżki edukacyjnej poświęconej historii górnictwa na Břasku.

Czy w pobliżu są inne atrakcje na trasie? Tak — ścieżka edukacyjna prowadzi przez kolejne stanowiska związane z dawnym wydobyciem węgla w okolicach Břas, więc wizytę w Hochperku łatwo połączyć z dłuższym spacerem historyczno-przyrodniczym.