Castle Kaceřov

Zamek Kaceřov to renesansowa rezydencja w niewielkiej wsi Kaceřov w powiecie Plzeň-sever, w zachodnich Czechach. Choć w polskiej i angielskiej terminologii często określa się go jako „zamek", w rzeczywistości jest to zámek w czeskim rozumieniu tego słowa — reprezentacyjna siedziba szlachecka, a nie warownia obronna. Budowla należy do najstarszych i artystycznie najcenniejszych realizacji architektury renesansowej na ziemiach czeskich.

Co stało w tym miejscu przed zamkiem?

Historia zabudowy w Kaceřovie sięga średniowiecza. W północno-zachodniej części wsi stała gotycka twierdza (tvrz), wzniesiona najprawdopodobniej za czasów Ctibora ze Švamberka w drugiej połowie XIV wieku, jeszcze przed rokiem 1376. Podczas husyckiego oblężenia pobliskiego zamku Libštejn w 1430 roku twierdza w Kaceřovie została zniszczona i spalona. Odbudowano ją, jednak po roku 1500 obiekt stopniowo popadał w ruinę i pozostawał opuszczony.

Kiedy powstał obecny zamek?

Przełom nastąpił w latach 1540–1543, gdy nowy właściciel dóbr, Florián Gryspek z Gryspachu, rozpoczął budowę rezydencji w stylu włoskiego renesansu. Prace prowadzili włoscy mistrzowie budowlani, a kierownictwo nad realizacją przypisuje się architektowi Giovanniemu de Statii. Efektem był jeden z pierwszych i zarazem najciekawszych zamków renesansowych w Czechach — obiekt o wyjątkowych wartościach artystycznych, wyróżniający się na tle ówczesnej architektury rezydencjonalnej w regionie.

Co działo się z zamkiem po bitwie na Białej Górze?

Po przegranej czeskich stanów w bitwie na Białej Górze w 1620 roku majątek Gryspeków, w tym zamek w Kaceřovie, został skonfiskowany. Wraz z całym kaceřovskim dominium trafił w ręce cystersów z klasztoru w Plasach, którzy zarządzali dobrami przez kolejne stulecia, aż do sekularyzacji majątków kościelnych.

Jaki jest status zamku dzisiaj?

Od 1964 roku zamek w Kaceřovie figuruje jako zabytek kultury chroniony przez czeskie prawo. Obecnie obiekt znajduje się w rękach prywatnych i przechodzi długotrwałą rekonstrukcję — nie jest to więc miejsce w pełni udostępnione turystom w standardowym trybie zwiedzania, a raczej zabytek w trakcie odbudowy, którego renesansowa substancja stopniowo odzyskuje dawny blask.

Gdzie dokładnie leży Kaceřov?

Miejscowość znajduje się w zachodnich Czechach, w powiecie Plzeň-sever, w niewielkiej odległości od dawnego zamku Libštejn, którego burzliwa historia w XV wieku bezpośrednio wpłynęła na losy kaceřovskiej twierdzy. Współrzędne geograficzne zamku to około 49,8731 N, 13,5108 E.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Kaceřov to warownia obronna? Nie. To, co dziś nazywane jest zamkiem, powstało w XVI wieku jako renesansowa rezydencja szlachecka na miejscu wcześniejszej, średniowiecznej gotyckiej twierdzy, która pełniła funkcje obronne.

Kto zbudował obecny zamek? Budowę zainicjował Florián Gryspek z Gryspachu w latach 1540–1543, zatrudniając włoskich budowniczych — kierownictwo nad pracami przypisuje się architektowi Giovanniemu de Statii.

Do kogo należał zamek po 1620 roku? Po konfiskacie majątku Gryspeków dobra kaceřovskie, wraz z zamkiem, przeszły na własność cysterskiego klasztoru w Plasach.

Czy zamek można dziś zwiedzać? Obiekt jest własnością prywatną i przechodzi długotrwałą rekonstrukcję, co ogranicza możliwości swobodnego zwiedzania w porównaniu z zamkami udostępnionymi w pełnym reżimie turystycznym.

Od kiedy zamek jest zabytkiem chronionym prawem? Od 1964 roku zamek w Kaceřovie posiada status chronionego zabytku kultury.