Castle Libštejn

Zamek Libštejn to gotycka ruina warowni położona na skalistym wzgórzu nad prawym brzegiem Berounki, w katastrze wsi Liblín w powiecie rokycańskim, w kraju plzeńskim. Samotny, dziś opuszczony obiekt wznosi się na wysokości około 300 metrów n.p.m. i należy do mniej znanych, lecz malowniczych zabytków zachodnich Czech.

Jak dotrzeć?

Ruiny leżą pomiędzy miejscowościami Radnice i Kralovice, w pobliżu wsi Liblín, nad doliną rzeki Berounki. To okolica typowa dla regionu Plzeňsko — pofałdowany teren, lasy i niewielkie miejscowości, przez które prowadzą szlaki turystyczne i piesze łączące pobliskie zabytki. Zamek jest dostępny przez cały rok i nie pobiera się za wstęp opłat, co czyni go dogodnym celem jednodniowej wycieczki dla osób podróżujących po regionie.

Kto założył zamek?

Teren, na którym później powstał Libštejn, w XII i XIII wieku należał do klasztoru świętego Jerzego na Hradczanach w Pradze. Sytuacja zmieniła się w XIV wieku, gdy majątek przeszedł w ręce Oldřicha Tisty z Hedčan. To właśnie on, w okresie między 1356 a 1367 rokiem, założył zamek Libštejn — prawdopodobnie jako punkt obronny i siedzibę rodową, kontrolującą okoliczne ziemie nad Berounką.

Oblężenie husyckie

Najbardziej dramatyczny epizod w historii zamku przypada na rok 1425, gdy Libštejn oblegli husyci. Ostrzeliwali warownię z pobliskich wzgórz i zdołali wedrzeć się na przedzamcze, jednak samego zamku nie udało im się zdobyć. Ostatecznie oblegający zawarli pokój z obrońcami, a Libštejn pozostał w rękach dotychczasowych właścicieli. Ten epizod pokazuje, że mimo niewielkich rozmiarów warownia stanowiła realną przeszkodę obronną nawet dla dobrze zorganizowanych wojsk husyckich.

Upadek i zniszczenie

Los zamku po wiekach świetności potoczył się podobnie jak wielu innych średniowiecznych warowni w regionie. Ostatni właściciele wyprowadzili się z Libštejna, a już w 1590 roku obiekt figurował jako opuszczony. Ostateczny cios warowni zadały wojska szwedzkie w XVII wieku, podczas wojny trzydziestoletniej, które spaliły opuszczony już wtedy zamek. Od tego czasu Libštejn pozostaje ruiną, stopniowo pochłanianą przez las i czas.

Ochrona zabytku

Mimo zniszczeń pozostałości zamku uznano za na tyle wartościowe historycznie i architektonicznie, że od 1964 roku Libštejn objęto ochroną jako zabytek kultury. Dzięki temu ruiny, choć niezagospodarowane turystycznie w sposób intensywny, zachowały swój autentyczny, surowy charakter — bez rekonstrukcji i komercyjnej infrastruktury, jaką można spotkać przy większych czeskich zamkach.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

Libštejn to miejsce dla osób ceniących spokojne, mniej zatłoczone zabytki i chcących poczuć klimat prawdziwej średniowiecznej ruiny, a nie odrestaurowanego skansenu. Warto zabrać wygodne obuwie, ponieważ dojście prowadzi przez skalisty, częściowo zalesiony teren. Brak biletów i stałych godzin otwarcia oznacza dużą swobodę zwiedzania, ale też brak infrastruktury turystycznej na miejscu — warto zaopatrzyć się w wodę i podstawowe zaopatrzenie wcześniej, w Liblínie lub okolicznych miejscowościach.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał zamek Libštejn? Zamek założył Oldřich Tista z Hedčan w latach 1356–1367.

Czy zamek został zdobyty przez husytów? Nie — w 1425 roku husyci oblegli Libštejn i zdobyli przedzamcze, ale samej warowni nie zajęli i ostatecznie zawarli pokój z obrońcami.

Dlaczego zamek jest dziś ruiną? Został opuszczony już przed 1590 rokiem, a w XVII wieku spalili go Szwedzi podczas wojny trzydziestoletniej.

Czy wstęp na teren zamku jest płatny? Nie, ruiny są dostępne bezpłatnie przez cały rok.

Gdzie dokładnie znajduje się Libštejn? Na skalistym wzgórzu nad Berounką, w katastrze Liblína, pomiędzy Radnicami a Kralovicami, w powiecie rokycańskim.