NextOnTrip

Hetzwalder Windmühle

Leutersdorf, Niemcy

Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip

W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.

Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.

O tym miejscu

Hetzwalder Windmühle, zwana też Hetzemühle, to wiatrak typu koźlak w Hetzwalde, części gminy Leutersdorf w saksońskiej Górnych Łużycach. Według dostępnych źródeł to największy zachowany koźlak w Saksonii oraz największy i najstarszy wiatrak w całych Górnych Łużycach. Dla miłośników zabytków techniki i spokojnych wycieczek po pograniczu to ciekawy punkt na mapie.

Gdzie stoi wiatrak?

Młyn stoi na wzniesieniu w Hetzwalde, nazywanym Löfflersche Berg lub Hetzwalder Berg. Współrzędne obiektu to około 50,9723 N i 14,6281 E, czyli w pobliżu granicy z Czechami i Polską, w regionie Zittau–Görlitz. Wzniesienie dawało młynarzom to, czego potrzebowali najbardziej: swobodny dostęp wiatru.

Jak powstał i kto go zbudował?

Źródła datują budowę na lata 1775–1780, a część z nich podaje rok 1775. Młyn wzniósł prawdopodobnie młynarz Johann Gottfried Eichhorn, który był też pierwszym użytkownikiem obiektu. Koźlak to najstarszy typ europejskiego wiatraka: cały drewniany korpus obraca się na mocnym słupie, dzięki czemu skrzydła można ustawić pod wiatr.

Pięć skrzydeł i próby zwiększenia mocy

Hetzemühle była młynem o pięciu skrzydłach, co jest rzadkością wśród wiatraków tego typu. Około 1863 roku kilkakrotnie próbowano zwiększyć jej wydajność. Zamontowano nową piastę, najpierw na osiem skrzydeł, potem na sześć. Rozwiązania te się nie sprawdziły, więc jesienią 1869 roku wrócono do pięciu skrzydeł, które najlepiej wykorzystywały lokalne warunki wiatrowe.

Piekarnia i koniec pracy młyna

Od 1877 roku właściciele prowadzili przy młynie także piekarnię. Młyn przestał pracować w 1929 roku. W listopadzie 1940 roku trzy skrzydła uległy złamaniu, a po II wojnie światowej pozostało tylko jedno. Od lat sześćdziesiątych XX wieku obiekt coraz bardziej niszczał.

Zabytek techniki i lokalna tradycja

Bez skrzydeł młyn został zabezpieczony jako zabytek techniki w 1929 i ponownie w 1955 roku. Uznaje się go za ważny zarówno dla historii techniki, jak i dla historii lokalnej. Od lat dwudziestych XX wieku przy wiatraku organizowane są ogniska świętojańskie, które do dziś wiążą mieszkańców z tym miejscem. W maju 2002 roku powstało stowarzyszenie Verein Hetzemühle e.V., zajmujące się opieką nad obiektem.

Najczęstsze pytania

Czym jest koźlak? To wiatrak, w którym cała drewniana komora obraca się na centralnym słupie, aby ustawić skrzydła zgodnie z kierunkiem wiatru.

Czy Hetzwalder Windmühle jest największa w regionie? Według źródeł jest to największy zachowany koźlak w Saksonii oraz największy i najstarszy wiatrak w Górnych Łużycach.

Czy młyn nadal mieli zboże? Nie. Pracę zakończył w 1929 roku.

Kto opiekuje się obiektem? Stowarzyszenie Verein Hetzemühle e.V., założone w maju 2002 roku.

Czy warto odwiedzić to miejsce? Tak, jeśli interesują Cię zabytki techniki, historia rzemiosła i krajobraz Łużyc. Przed wizytą sprawdź aktualny stan obiektu i ewentualne terminy wydarzeń, na przykład Niemieckiego Dnia Wiatraków obchodzonego w Poniedziałek Zielonych Świątek.

W pobliżu

Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca

Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.