Krompach Castle

Zamek Krompach stoi na wiejskim placu w miejscowości Valy, części osady Krompach w Górach Łużyckich, tuż przy czesko-niemieckiej granicy w powiecie Česká Lípa.

Co to za miejsce?

To dawna siedziba szlachecka rodu Berków z Dubé, którzy władali tymi terenami już od XIII wieku. Obecny budynek na wsi pochodzi z XVI stulecia, ale przez kolejne stulecia był wielokrotnie przebudowywany i w dużej mierze stracił pierwotny, rezydencjonalny charakter. W 1802 roku dawną siedzibę zaadaptowano na gospodę, znaną jako "Zum Schloss" (czyli "U zamku") — pod fundamentami budynku archeolodzy odnaleźli relikty starszej, szlacheckiej rezydencji. Po II wojnie światowej gospoda słynęła w okolicy z organizowanych tu zabaw tanecznych, które przyciągały mieszkańców z całej doliny.

Jak dotrzeć?

Krompach leży około 3 km na północny wschód od miejscowości Mařenice, w bocznej dolinie otoczonej wzniesieniami Plešivec, Kulich oraz graniczną górą Hvozd (niem. Hochwald), która dominuje nad okolicą. Osada Valy, gdzie stoi zamek, rozciąga się na zboczu powyżej centrum Krompachu, przy drodze prowadzącej w stronę niemieckiego Jonsdorfu. To trasa popularna wśród turystów zmierzających dalej, w kierunku słynnych ruin zamku i klasztoru w Oybinie po niemieckiej stronie gór.

Co warto wiedzieć o okolicy?

Krompach po raz pierwszy wzmiankowano w 1391 roku jako osadę hutniczą i handlową, związaną z produkcją szkła — rzemiosłem, które przez wieki kształtowało gospodarczy charakter Gór Łużyckich. Valy powstały dopiero w XVIII wieku na części dawnego majątku krompachowskiego i pierwotnie nosiły niemiecką nazwę Schanzendorf, czyli "wieś przy szańcach" — nazwa nawiązywała do znajdujących się tu niegdyś umocnień obronnych. Dziś to niewielka, malownicza osada o wybitnie rekreacyjnym charakterze, licząca niespełna 200 stałych mieszkańców, otoczona lasami i łąkami typowymi dla pogranicza czesko-niemieckiego.

Kiedy przyjechać?

Górski mikroklimat sprawia, że najwygodniej zwiedzać okolicę od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy szlaki prowadzące przez Góry Łużyckie są suche i dobrze oznakowane. Zimą region bywa ośnieżony, co utrudnia dojazd wąskimi drogami, ale przyciąga miłośników spokojnych, białych krajobrazów.

Najczęstsze pytania

Czy z zamku w Krompachu zachowały się oryginalne mury? Z pierwotnej, XVI-wiecznej siedziby przetrwały głównie fundamenty i część konstrukcji ukryta pod późniejszą zabudową gospody — budynek był wielokrotnie przebudowywany i dziś przypomina raczej wiejski dom niż klasyczny zamek.

Kto był właścicielem posiadłości w Krompachu? Teren od XIII wieku należał do rodu Berków z Dubé, jednego ze starszych czeskich rodów szlacheckich, który posiadał liczne majątki w północnych Czechach.

Czy Valy to osobna miejscowość? Formalnie Valy są częścią gminy Krompach, ale funkcjonują jako odrębna, historycznie ukształtowana osada powstała w XVIII wieku na gruntach dawnego majątku.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Z Valy prowadzi szlak w stronę Oybinu po niemieckiej stronie granicy, gdzie znajdują się efektowne ruiny zamku i klasztoru wśród skalnych formacji — popularny cel jednodniowych wycieczek z Krompachu.