Grotte des Moradies

Grotte des Moradies to jaskinia krasowa położona w gminie Marthon, w departamencie Charente we francuskim regionie Nowa Akwitania. Znajduje się na lewym brzegu rzeki Bandiat, około 8 km na południowy zachód od Montbron i 23 km na południowy wschód od Angoulême. To miejsce łączy dwie rzadko spotykane cechy: jest jednocześnie ważnym stanowiskiem archeologicznym z epoki kamienia i elementem jednego z największych systemów krasowych Francji.

Czym jest Grotte des Moradies?

To jaskinia typu labiryntowego o długości około 775 metrów, wyrzeźbiona przez wody Bandiatu, które w okresach powodzi znikają pod ziemią w tak zwanych ponorach. Tego rodzaju zjawisko jest typowe dla całego Karstu La Rochefoucauld — systemu krasowego rozciągającego się na ponad 500 km² między La Rochefoucauld a uskokiem Échelle. Obecność Moradies świadczy o stopniowym rozszerzaniu się zlewni w kierunku wschodnim wskutek erozji wstecznej podziemnych kanałów Bandiatu. Region ten badali już pod koniec XIX wieku słynny speleolog E.A. Martel, a w latach 40. XX wieku bordoski geograf H. Enjalbert.

Jakie znaleziska kryje jaskinia?

Grotte des Moradies zawdzięcza swoją sławę wykopaliskom prowadzonym w 1875 roku przez S. Dulignon-Desgrangesa. Odkrył on ślady obecności renifera oraz bogaty zestaw przedmiotów krzemiennych: retuszowane wióry i wiórki, drapacze wykonane na wiórach oraz rylce dwuścienne. Wśród znalezisk znalazł się także mocno starty dolny ząb trzonowy człowieka. Cała kolekcja została datowana na górny paleolit, a dokładniej na okres magdaleński, i trafiła do zbiorów Musée d'Aquitaine w Bordeaux, gdzie można ją oglądać do dziś.

Jak dotrzeć na miejsce?

Jaskinia leży w dolinie Bandiatu, którą Marthon przecina ze wschodu na zachód. Okolica jest chętnie odwiedzana przez turystów pieszych i rowerzystów — szlaki prowadzące wzdłuż Bandiatu i sąsiedniej Tardoire łączą wioski, młyny oraz dawne siedziby szlacheckie, a latem jaskinie tego regionu bywają celem krótkich przystanków, bo ich wnętrza dają orzeźwiający chłód. Warto pamiętać, że Grotte des Moradies nie jest jaskinią turystyczną w rozumieniu udostępnionej podziemnej trasy zwiedzania — to naturalne, częściowo aktywne stanowisko krasowe, interesujące przede wszystkim dla miłośników speleologii, geologii i archeologii, najlepiej oglądane z zewnątrz lub w ramach wycieczki po dolinie.

Co jeszcze warto zobaczyć w Marthon?

Sama miejscowość Marthon była przez wieki, od średniowiecza aż po rewolucję francuską, ważnym punktem strategicznym regionu i zachowała sporo zabytków z tego okresu. Najbardziej rozpoznawalny jest donżon Marthon, znany też jako Tour du Breuil — wieża obronna z XII wieku. Warto też zajrzeć do romańskiego kościoła Saint-Martin z charakterystyczną kwadratową wieżą dzwonną oraz do kaplicy-bramy Saint-Jean l'Evangéliste, przez którą niegdyś prowadziła droga do zamku.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na odwiedziny doliny Bandiatu i okolic Marthon jest wiosna oraz lato, kiedy szlaki piesze i rowerowe są w pełni przejezdne, a chłód jaskiń krasowych stanowi przyjemną odskocznię od upału. Jesień sprzyja z kolei spokojniejszemu zwiedzaniu zabytków miasteczka bez tłumów.

Najczęstsze pytania

Czy Grotte des Moradies można zwiedzać od środka? Nie ma potwierdzonych informacji o tym, by jaskinia była udostępniona jako obiekt turystyczny z oznakowaną trasą — to przede wszystkim stanowisko naukowe i przyrodnicze.

Co znaleziono w jaskini? Ślady renifera, narzędzia krzemienne (wióry, drapacze, rylce) oraz ludzki ząb trzonowy, datowane na okres magdaleński górnego paleolitu.

Gdzie znajdują się znaleziska z jaskini? W Musée d'Aquitaine w Bordeaux.

Jak duża jest jaskinia? Ma długość około 775 metrów i ma charakter labiryntowy, uformowany przez wody Bandiatu.