Grotte de Montgaudier

Grotte de Montgaudier to jaskinia prehistoryczna w gminie Montbron, w departamencie Charente we Francji, znana przede wszystkim z odkrycia jednego z najsłynniejszych zabytków sztuki magdaleńskiej w Europie — grawerowanego "bâton percé" (laski z otworem) z wizerunkami fok.

Gdzie leży jaskinia Montgaudier?

Stanowisko znajduje się w zachodniej części gminy Montbron, około 27 km na wschód od Angoulême, blisko granicy z departamentem Dordogne. Jaskinia otwiera się w skalnej ścianie nad doliną rzeki Tardoire, na jej prawym brzegu, powyżej znanej jaskini La Placard. To skromne, niepozorne wejście skalne skrywa jedno z najważniejszych stanowisk paleolitycznych regionu Charente.

Co odkryto w Montgaudier?

Jaskinia była zasiedlana od czasów neandertalskich (mustierien) aż po epokę magdaleńską, czyli przez dziesiątki tysięcy lat. Wykopaliska dostarczyły dużej liczby kości zwierzęcych — koni, dzikich osłów, dzików, jeleni, saren i danieli, a wśród drapieżników lwów jaskiniowych, wilków, hien cętkowanych, niedźwiedzi jaskiniowych i lisów polarnych. Znaleziono także liczne narzędzia krzemienne oraz przedmioty z kości, świadczące o długotrwałej obecności ludzi w tym miejscu.

Największą sławę przyniosło jednak odkrycie z lat 80. XIX wieku: grawerowana laska z poroża renifera, długości około 30 centymetrów, z okrągłym otworem pośrodku. Na jednej stronie artysta magdaleński wyrył dwie foki — z widocznym futrem, wąsami i oczami — oraz rybę przypominającą łososia lub pstrąga, na drugiej stronie węgorze. To jedno z najstarszych naturalistycznych przedstawień foki w sztuce prehistorycznej, dziś przechowywane w paryskim Musée de l'Homme.

Czy jaskinię można zwiedzać?

Grotte de Montgaudier jest stanowiskiem archeologicznym, a nie udostępnioną turystycznie jaskinią z trasą zwiedzania — dostęp do wnętrza jest ograniczony i podlega ochronie konserwatorskiej. Osoby zainteresowane tematyką prehistorii regionu mogą za to zobaczyć znaleziska i informacje o stanowisku w muzeach w Angoulême oraz poznać kontekst archeologiczny doliny Tardoire, gdzie leży również pobliska jaskinia La Placard.

Dlaczego Montgaudier jest ważne dla archeologii?

Stanowisko uznaje się za jedno z pierwszych paleolitycznych miejsc odkrytych i eksplorowanych w Charente, z pierwszymi badaniami sięgającymi połowy XIX wieku. Prace wykopaliskowe prowadzono z przerwami aż do końca lat 80. XX wieku, między innymi wznowione w 1966 roku przez Louisa Duporta na prośbę paleontologa Jeana Piveteau. Dzięki temu Montgaudier dostarczyło bogatego materiału pozwalającego prześledzić zmiany fauny i kultury materialnej na przestrzeni epok — od obecności neandertalczyków po rozwiniętą sztukę Homo sapiens u schyłku paleolitu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Grotte de Montgaudier? W gminie Montbron w departamencie Charente, nad rzeką Tardoire, niedaleko granicy z Dordogne.

Z czego słynie ta jaskinia? Z odkrycia grawerowanej laski z poroża renifera przedstawiającej foki i ryby — jednego z najważniejszych zabytków sztuki magdaleńskiej.

Gdzie można zobaczyć ten zabytek? Oryginalna laska znajduje się w Musée de l'Homme w Paryżu; informacje o stanowisku można znaleźć również w muzeach w Angoulême.

Czy jaskinia jest otwarta dla zwiedzających? Nie jest to jaskinia turystyczna z trasą zwiedzania — to chronione stanowisko archeologiczne.

Jak stare jest to stanowisko? Ślady zasiedlenia sięgają epoki neandertalskiej i obejmują kolejne fazy paleolitu aż po magdalenien.