Fonteintjesmolen

Fonteintjesmolen to zabytkowy młyn wodny w Meerbeke, dzielnicy belgijskiego miasta Ninove w prowincji Flandria Wschodnia. Budynek stoi przy Stenebrug 71, nad niewielkim ciekiem Wolfputbeek, znanym też jako Elsbeek. To młyn nawodny górnego biegu — koło napędzane było wodą spadającą z góry, co odróżnia go od młynów dolnobieżnych spotykanych częściej na równinnych odcinkach rzek.

Skąd wzięła się nazwa i pierwotne przeznaczenie?

Historia miejsca sięga połowy XVI wieku. 28 października 1550 roku Guillaume II de Goux (Vanderghoest)-De Mol, pan na Meerbeke i Wedergraat, otrzymał od cesarza Karola V przywilej na budowę młyna folusznego. Decyzja miała podłoże czysto ekonomiczne: w okolicy Ninove rozwijał się znaczący przemysł wełniany, a transport tkanin do folowania w Ninove, Geraardsbergen czy Ath był kosztowny i czasochłonny. Własny młyn foluszniczy na miejscu rozwiązywał ten problem.

Jak zmieniało się przeznaczenie młyna?

Na przestrzeni kolejnych stuleci obiekt wielokrotnie zmieniał funkcję. Pierwotny młyn foluszniczy przekształcono z czasem w papiernię, a później w młyn zbożowy. W okresie rewolucji przemysłowej dobudowano maszynę parową wspierającą napęd wodny, a w XX wieku zastąpił ją silnik wysokoprężny. Ta warstwowa historia technologiczna — od koła wodnego, przez parę, po silnik diesla — czyni Fonteintjesmolen interesującym świadectwem rozwoju techniki młynarskiej na przestrzeni niemal pięciu wieków.

Co widać dziś na miejscu?

Obecna, murowana z cegły konstrukcja pochodzi z XIX wieku, ale wbudowano w nią starszy fragment muru z piaskowca, pamiątkę wcześniejszych faz budowy. Wewnątrz zachowało się wyposażenie techniczne, w tym trzy pary kamieni młyńskich, co pozwala dziś prześledzić dawny proces mielenia zboża. Młyn pracował nieprzerwanie aż do 1986 roku, kiedy to zakończono jego działalność produkcyjną.

Czy młyn jest chroniony i co się z nim dzieje obecnie?

Tego samego roku, w 1986, Fonteintjesmolen wpisano na listę zabytków jako chroniony monument, a wraz z otoczeniem uznano go za chroniony krajobraz wiejski. Dekadę później, w 1996 roku, budynek kupił Johan Bracke, który zainicjował pierwszy projekt restauracyjny mający na celu ratowanie i przywrócenie dawnej świetności obiektu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Fonteintjesmolen? Młyn stoi w Meerbeke, części miasta Ninove w prowincji Flandria Wschodnia, przy adresie Stenebrug 71, nad ciekiem Wolfputbeek (Elsbeek).

Jaką funkcję pełnił młyn na przestrzeni wieków? Powstał w 1550 roku jako młyn foluszniczy do obróbki tkanin wełnianych, później działał jako papiernia, a ostatecznie jako młyn zbożowy — aż do zaprzestania produkcji w 1986 roku.

Czy obiekt jest dostępny do zwiedzania? Fonteintjesmolen jest chronionym zabytkiem od 1986 roku i przeszedł prace restauracyjne rozpoczęte przez prywatnego właściciela w 1996 roku; dostępność dla zwiedzających warto sprawdzić lokalnie przed wizytą.

Co zachowało się z dawnego wyposażenia? W młynie zachowały się trzy pary kamieni młyńskich oraz starszy, zabytkowy fragment muru z piaskowca wbudowany w XIX-wieczną konstrukcję z cegły.