Baljuwhuis

Baljuwhuis to zabytkowy dom baliwa w Gaasbeek, w belgijskiej prowincji Brabancja Flamandzka. Powstał w latach 1602–1606 z inicjatywy Thomasa Spruyta, pana na Zandvliet i baliwa Ziemi Gaasbeek. Baliw sprawował najwyższy urząd administracyjny na tym terenie — odpowiadał za wymiar sprawiedliwości oraz prawidłowy pobór podatków w imieniu lokalnych władz.

Jak wyglądała pierwotna budowla?

Baljuwhuis powstał pierwotnie jako obronny dom otoczony wodą, tzw. waterburcht. Jego położenie pośród stawów, łąk i sadów, a także kwadratowy układ przestrzenny, przetrwały w niemal niezmienionej formie przez wieki. Dwa skrzydła mieszkalne, ustawione w kształcie litery L, otaczają centralny dziedziniec, a pozostałe boki zamykają ceglane mury, okrągłe wieże obronne oraz brama wjazdowa. Taki układ łączył funkcję obronną z reprezentacyjną — chronił urzędnika i jednocześnie podkreślał rangę pełnionego przez niego urzędu.

Dlaczego budynek został odbudowany?

Historia Baljuwhuis nie była spokojna: budynek został częściowo zniszczony przez wojska francuskie pod dowództwem marszałka Villeroy. W odpowiedzi na te zniszczenia został odbudowany na początku XVIII wieku. Ślady różnych etapów budowy widoczne są do dziś: skrzydło północne utrzymane jest w stylu flamandzkiego renesansu i nakryte siodłowym dachem pokrytym łupkiem, natomiast skrzydło zachodnie pochodzi z XVIII wieku i również pokryte jest łupkiem.

Co zmieniło się po 1870 roku?

Ważnym momentem w historii posiadłości był rok 1870, kiedy Baljuwhuis nabył markiz d'Arconati. To wtedy zasypano fosy — pozostałość po pierwotnej, otoczonej wodą konstrukcji obronnej — wykorzystując ziemię z otaczającej motte (kopca). Zmieniło to charakter otoczenia budynku, choć ogólny układ posiadłości — dziedziniec, skrzydła mieszkalne i zamykające je mury — pozostał wyraźnie czytelny.

Jaki status ochrony ma Baljuwhuis?

Ze względu na wartość historyczną i architektoniczną Baljuwhuis został objęty ochroną zabytkową 8 marca 1946 roku. Obecnie w budynku mieszka biznesmen Piet Van Waeyenberge, który odrestaurował także pobliski dawny budynek Mleczarni (Dairy), przekształcając go w bibliotekę i przestrzeń kulturalną.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano Baljuwhuis? Budowę ukończono w latach 1602–1606 na zlecenie Thomasa Spruyta, baliwa Ziemi Gaasbeek.

Czym właściwie zajmował się baliw, dla którego zbudowano ten dom? Baliw był najwyższym urzędnikiem administracyjnym Ziemi Gaasbeek, odpowiedzialnym za wymiar sprawiedliwości i pobór podatków.

Czy Baljuwhuis nadal otoczony jest fosą? Nie — fosy zasypano po tym, jak w 1870 roku posiadłość nabył markiz d'Arconati.

Kto obecnie mieszka w Baljuwhuis? W budynku mieszka biznesmen Piet Van Waeyenberge, który odrestaurował też pobliski dawny budynek Mleczarni, zamieniając go w bibliotekę i przestrzeń kulturalną.