Font-de-Gaume

Font-de-Gaume to jaskinia w gminie Les Eyzies w Périgord Noir, w dolinie Wezery (Dordogia), uznawana za jedno z ostatnich wciąż dostępnych dla zwiedzających sanktuariów malarstwa paleolitycznego na świecie. Razem z innymi stanowiskami doliny Wezery figuruje od 1979 roku na liście UNESCO, a jej ściany kryją jedne z najstarszych znanych we Francji malowideł wielobarwnych.

Co zobaczymy wewnątrz jaskini?

Na skalnych ścianach zachowało się ponad dwieście przedstawień malowanych i rytych. Dominują żubry — jest ich kilkadziesiąt, często nałożonych jedne na drugie i celowo powiększonych względem proporcji. Obok nich pojawiają się konie, mamuty oraz renifery, w tym scena wyjątkowa dla sztuki tego okresu: dwa zwierzęta zwrócone do siebie pyskami, interpretowane jako gest czułości. Największą sławę zyskał fryz przedstawiający pięć żubrów, namalowanych z użyciem odcieni brązu tak dobranych, że oddają fakturę sierści i układ mięśni zwierzęcia. Malowidła te odkryto niejako po raz drugi w latach sześćdziesiątych XX wieku, gdy podczas prac konserwatorskich oczyszczono ściany z nawarstwień i ujawniono pełnię kolorystyki.

Kiedy powstały te obrazy i kto je odkrył?

Malowidła datuje się na okres magdaleński, a więc mniej więcej na czternaście–siedemnaście tysięcy lat temu. Wiosną 2026 roku zespół badawczy powiązany z CNRS ogłosił pierwsze bezpośrednie datowania radiowęglowe fragmentów czarnego pigmentu z tej jaskini, wykorzystując mikrospektrometrię Ramana oraz obrazowanie hiperspektralne — analizy potwierdziły wiek niektórych rysunków w przedziale trzynastu–szesnastu tysięcy lat. Same malowidła odkrył we wrześniu 1901 roku Denis Peyrony, miejscowy nauczyciel i późniejszy prehistoryk, który jako pierwszy rozpoznał ich autentyczność w czasach, gdy środowisko naukowe podchodziło do sztuki jaskiniowej z dużą nieufnością. Odkrycie w Font-de-Gaume, niemal równoczesne z odkryciem w pobliskiej jaskini Les Combarelles, przełamało ówczesny sceptycyzm wobec paleolitycznego malarstwa naściennego w Périgordzie.

Jak zaplanować zwiedzanie?

Ze względu na delikatność pigmentów i mikroklimatu jaskinia jest dostępna wyłącznie z przewodnikiem, a liczba osób wpuszczanych każdego dnia jest ściśle limitowana — grupy liczą maksymalnie kilkanaście osób, a łączna dzienna liczba zwiedzających od dziesięcioleci utrzymywana jest na niskim poziomie. Rezerwacja biletu online jest obowiązkowa i warto dokonać jej z wyprzedzeniem, zwłaszcza w sezonie letnim, gdy miejsca znikają najszybciej. Sam pobyt wewnątrz jaskini trwa około pół godziny, a cała wizyta z wprowadzeniem przewodnika zajmuje mniej więcej godzinę. Wewnątrz panuje stała temperatura około czternastu stopni, niezależnie od pory roku, dlatego warto zabrać cieplejszą warstwę ubrania. Bilet wstępu kosztuje kilkanaście euro, przy czym część grup — między innymi osoby niepełnoletnie oraz osoby z niepełnosprawnością wraz z opiekunem — zwiedza bezpłatnie.

Najczęstsze pytania

Czy do Font-de-Gaume trzeba się wcześniej zapisać? Tak, wejście możliwe jest tylko po wcześniejszej rezerwacji online, ponieważ liczba miejsc na każdy dzień jest ograniczona.

Ile trwa zwiedzanie? Sama obecność w jaskini trwa około trzydziestu minut, a cała wizyta z przewodnikiem — mniej więcej godzinę.

Jakie zwierzęta można zobaczyć na malowidłach? Najliczniej występują żubry, a obok nich konie, mamuty i renifery.

Czy jaskinia nadaje się dla dzieci? Tak, zwiedzanie jest dostępne dla rodzin, choć ze względu na charakter trasy zaleca się je starszym dzieciom.

Czym Font-de-Gaume różni się od pobliskich stanowisk, takich jak Les Combarelles? To odrębna jaskinia z własnym zespołem malowideł wielobarwnych, odkryta w tym samym okresie, ale posiadająca inny układ galerii i inny repertuar przedstawień.