Evangelical church

Kościół Ewangelicki (Czerwony Kościół) w Litoměřicach stoi w Jiráskových sadach, w dzielnicy Litoměřice-Předměstí, i jest jednym z niewielu w mieście przykładów architektury sakralnej wzniesionej z myślą o niekatolickiej wspólnocie wyznaniowej. Choć dziś kojarzony głównie z lokalną nazwą "Czerwony Kościół", jego historia sięga początku XX wieku i wiąże się z niemiecką społecznością luterańską, która niegdyś licznie zamieszkiwała miasto.

Skąd wzięła się nazwa "Czerwony Kościół"?

Budynek wzniesiono z surowej, nieotynkowanej cegły w formach neogotyckich - stąd potoczna nazwa, pod którą funkcjonuje w Litoměřicach do dziś. Czerwona, ceglana elewacja odróżnia go wyraźnie od otynkowanych, barokowych kościołów katolickich dominujących w historycznym centrum miasta, co czyni go łatwo rozpoznawalnym elementem krajobrazu Litoměřic-Předměstí.

Kto zbudował kościół i kiedy powstał?

Kościół powstał w latach 1901-1902 jako filialny dom modlitwy dla miejscowej niemieckiej gminy luterańskiej. Prace budowlane prowadził litoměřicki budowniczy Mann, według planów przygotowanych przez architekta z Lipska, Paula Lange. Pierwotnie budowla nosiła niemiecką nazwę Erlöserkirche, czyli Kościół Zbawiciela - nawiązującą wprost do jej ewangelickiego, luterańskiego charakteru sprzed niemal stu dwudziestu lat.

Co działo się z kościołem po drugiej wojnie światowej?

Po 1945 roku, wraz z wysiedleniem niemieckiej ludności z Litoměřic, gmina luterańska przestała istnieć, a majątek kościoła skonfiskowano. Budynek przeszedł na krótko pod zarząd Českobratrské církve evangelické, a następnie stał się własnością Církve československé (husitské). W kolejnych latach obiekt podupadał, nie służąc żadnej stałej wspólnocie w sposób ciągły.

Kto obecnie korzysta z budynku?

Przełom nastąpił na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku, w okresie Praskiej Wiosny - zniszczony wówczas kościół przejęła Bratrská jednota baptistů (Wspólnota Braci Baptystów), rozpoczynając jego remont od 1970 roku. Od 1973 roku budynek pozostaje we współwłasności dwóch wspólnot: baptystów oraz husyckiej Církve československé husitské, które korzystają z niego do dziś jako miejsca modlitwy i spotkań.

Czy warto zobaczyć Czerwony Kościół z zewnątrz?

Dla osób zwiedzających Litoměřice kościół stanowi ciekawy kontrast wobec barokowego centrum miasta - to rzadki w regionie przykład protestanckiej architektury sakralnej z przełomu XIX i XX wieku, zachowanej mimo burzliwych losów powojennych. Jego położenie w Jiráskových sadach sprawia, że warto połączyć spacer w jego okolicy ze zwiedzaniem parku.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi Kościół Ewangelicki w Litoměřicach? W Jiráskových sadach, w dzielnicy Litoměřice-Předměstí.

Dlaczego nazywa się go "Czerwonym Kościołem"? Ze względu na elewację z surowej, nieotynkowanej czerwonej cegły, w której wzniesiono budynek w stylu neogotyckim.

Kiedy zbudowano ten kościół? W latach 1901-1902, jako filialny kościół dla niemieckiej gminy luterańskiej, według planów architekta Paula Lange z Lipska.

Jak nazywał się kościół pierwotnie? Erlöserkirche - Kościół Zbawiciela.

Kto korzysta z kościoła obecnie? Od 1973 roku budynek jest we współwłasności wspólnoty baptystów (Bratrská jednota baptistů) oraz husyckiej Církve československé husitské.