Evangelical church

Kościół Ewangelicki na Smíchowie to niepozorna z zewnątrz, ale bogata w historię świątynia stojąca przy ulicy Na Doubkové w praskiej dzielnicy Smíchov. Zbudowany na przełomie lat 20. i 30. XX wieku, dziś łączy funkcję miejsca modlitwy z rolą otwartego centrum sąsiedzkiego – rzadkie połączenie, które zawdzięcza odważnej przebudowie sprzed kilku lat.

Gdzie dokładnie go znajdziemy?

Budynek stoi przy Na Doubkové 2040/8, w spokojnej, mieszkaniowej części Smíchova, niedaleko parku Santoška. To lokalizacja z dala od turystycznego zgiełku centrum Pragi, w dzielnicy, która przez większość XX wieku rozwijała się jako zaplecze mieszkaniowe i przemysłowe stolicy.

Skąd wzięła się data budowy?

Kościół powstał w latach 1930–1931 według koncepcji architekta Filipa Křížka, którą w konkretny projekt rozwinął jego syn Jaroslav. Termin ukończenia budowy nie był przypadkowy – zaplanowano go tak, by zbiegł się ze stupięćdziesiątą rocznicą wydania patentu tolerancyjnego, dokumentu Józefa II z 1781 roku, który po raz pierwszy od czasów kontrreformacji dał protestantom w monarchii habsburskiej prawo do publicznego wyznawania wiary. Stąd wśród miejscowych do dziś funkcjonuje określenie „kościół jubileuszowy". Uroczyste otwarcie odbyło się 28 września 1931 roku, a pierwszym proboszczem smíchovskiego zboru, sprawującym urząd w latach 1921–1936, był Alois Bílý.

Jak zaprojektowano budynek?

Architekci świadomie nawiązali do tradycji dawnych kaplic tolerancyjnych – budowli, które po edykcie Józefa II musiały wyglądać skromnie i nie przypominać z zewnątrz kościoła katolickiego. Prosta, oszczędna fasada z akcentowanym wejściem umieszczonym nad okazałymi schodami, wieża oraz symboliczny kielich nad głównym gzymsem – nawiązanie do tradycji husyckiej i utrakwistycznej – to charakterystyczne elementy tej architektury. Wewnątrz mieści się przestronna sala modlitewna z galerią, a sam budynek łączy funkcje sakralne z mieszkalnymi: znajdują się w nim także mieszkania i pomieszczenia parafialne.

Do jakiej wspólnoty należy kościół?

Świątynia jest siedzibą Zboru Parafialnego Ewangelickiego Kościoła Braci Czeskich w Pradze 5 – Smíchov, wspólnoty działającej samodzielnie od 1924 roku. To jeden z licznych praskich zborów tego kościoła, wywodzącego swoją tożsamość z tradycji husyckiej i reformacyjnej.

Co zmieniła przebudowa z ostatnich lat?

W latach 2021–2022 wnętrze kościoła przeszło gruntowną modernizację. Zbór zdecydował się na krok rzadko spotykany w środowisku kościołów ewangelickich – ogłosił otwarty konkurs architektoniczny na projekt przebudowy. Wygrało biuro MCA ateliér, kierowane przez Pavlę Melkovą i Miroslava Cikána. Architekci ujednolicili wcześniej mocno kontrastujące, żółto-brązowe kolory wnętrza, poprawili akustykę sali tak, by nadawała się zarówno do nabożeństw, jak i koncertów, a przede wszystkim wyposażyli ławki w mobilne podstawy – dzięki temu można je łatwo przesunąć pod ścianę i zwolnić miejsce na wydarzenia kulturalne czy tańce.

Jak wygląda życie kościoła dzisiaj?

Dzięki przebudowie budynek funkcjonuje dziś jako Przestrzeń Społecznościowa Smíchov – miejsce nabożeństw, ale też koncertów, spotkań sąsiedzkich i wydarzeń kulturalnych. W foyer działa kawiarnia Kavárna Santoška, czynna od poniedziałku do piątku, z kącikiem zabaw dla najmłodszych oraz niewielką galerią i biblioteczką. Obecnie funkcję proboszcza pełni Jonatan Hudec, a kuratorką zboru jest Jana Minaříčková.

Najczęstsze pytania

Gdzie stoi Kościół Ewangelicki na Smíchowie? Przy ulicy Na Doubkové 2040/8 w praskiej dzielnicy Smíchov, niedaleko parku Santoška.

Kiedy zbudowano kościół i kto go zaprojektował? W latach 1930–1931 według koncepcji architekta Filipa Křížka, rozwiniętej przez jego syna Jaroslava; otwarcie nastąpiło 28 września 1931 roku.

Dlaczego nazywa się go „kościołem jubileuszowym"? Bo jego budowę zaplanowano tak, by ukończyć ją w 150. rocznicę patentu tolerancyjnego Józefa II z 1781 roku, który dał protestantom prawo do publicznego wyznawania wiary.

Do jakiego kościoła należy ta świątynia? Do Zboru Parafialnego Ewangelickiego Kościoła Braci Czeskich w Pradze 5 – Smíchov, samodzielnego od 1924 roku.

Co można tu robić poza uczestnictwem w nabożeństwie? Skorzystać z kawiarni Kavárna Santoška w foyer, wziąć udział w koncercie lub wydarzeniu kulturalnym – po przebudowie z lat 2021–2022 budynek działa jako otwarta przestrzeń społecznościowa dla mieszkańców Smíchova.