Holy Trinity Church in Smíchov

Kościół Świętej Trójcy w Smíchovie to niewielka, klasycystyczna świątynia stojąca przy ulicy Plzeňské na terenie dawnego Cmentarza Małostranskiego w praskiej dzielnicy Smíchov (administracyjnie już Košíře). To miejsce, obok którego większość turystów przechodzi bez zatrzymania, a które ma za sobą historię sięgającą epidemii dżumy sprzed ponad trzystu lat.

Skąd wzięła się świątynia na cmentarzu?

Historia zaczyna się w 1680 roku, gdy podczas epidemii dżumy dominikanie założyli na tym miejscu cmentarz i postawili niewielką kaplicę pod wezwaniem św. Rocha, patrona chroniącego przed zarazą. Gdy w 1713 roku kolejna fala dżumy – przywleczona podobno z Wiednia – pochłonęła w Pradze blisko dwadzieścia tysięcy istnień, kaplicę rozbudowano i przemianowano na cześć Trójcy Świętej. Jedenaście lat później obiekt powiększono ponownie.

Prawdziwą metamorfozę kościół przeszedł dopiero w XIX wieku. W latach dwudziestych bractwo charytatywne "Bratrstvo lásky k bližnímu" (Braterstwo Miłości Bliźniego) postanowiło wznieść w tym miejscu okazalszą budowlę. Większość z potrzebnych dwudziestu sześciu tysięcy złotych florenów przekazał czeski szlachcic i biskup pasawski Leopold Leonhard Thun-Hohenstein. Budowę rozpoczęto w 1831 roku, a gotowy kościół konsekrowano 22 października 1837 roku.

Jak wygląda kościół i co skrywa w środku?

Budowla jest jednonawowa, z prostokątnym prezbiterium i dobudowaną później zakrystią, a jej empirową fasadę wieńczy smukła wieża. Nad głównym ołtarzem znajduje się obraz Sądu Ostatecznego autorstwa Františka Horčički – dzieło zwraca uwagę niekonwencjonalnym, mocno kolorystycznym ujęciem tego tematu, rzadko spotykanym w tradycyjnym malarstwie kościelnym.

Boczne ołtarze kryją dwa starsze dzieła, które przetrwały jeszcze z pierwotnej kaplicy: kopię obrazu św. Anny Petera Paula Rubensa, namalowaną przez barokowego malarza Filipa Mazanca w 1664 roku, oraz krucyfiks dłuta Leonharda Blanckarta z 1787 roku. Warto też zwrócić uwagę na organy – przeniesione tu jeszcze z dawnej kaplicy – którym miejscowa tradycja przypisuje grę samego Wolfganga Amadeusza Mozarta.

Na fasadzie kościoła umieszczono tablicę pamiątkową poświęconą Janowi Václavovi Stichowi, wirtuozowi rogu, znanemu też pod włoskim pseudonimem Giovanni Punto. Na przylegającym cmentarzu spoczywa natomiast fundator kościoła, biskup Thun-Hohenstein, zmarły w 1826 roku w swojej rezydencji Cibulka w Košířach – jego okazały grobowiec zaprojektował rzeźbiarz Václav Prachner.

Co stało się z cmentarzem i pierwotną kaplicą?

Cmentarz, który dał początek świątyni, funkcjonował aż do 1884 roku, kiedy to ze względu na rozrastającą się zabudowę miejską zamknięto go dla nowych pochówków. Pierwotna kaplica św. Rocha, poprzedniczka dzisiejszego kościoła, przetrwała znacznie dłużej niż sam cmentarz – rozebrano ją dopiero w 1951 roku w związku z poszerzaniem ulicy.

Dziś kościół pełni funkcję czynnej świątyni rzymskokatolickiej, należącej do parafii Praga-Košíře, i jest wpisany do rejestru zabytków kultury jako część zespołu Cmentarza Małostranskiego.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Przy ulicy Plzeňskiej w praskiej dzielnicy Smíchov, na terenie dawnego Cmentarza Małostranskiego.

Czy kościół jest wciąż czynny? Tak, to działająca parafia rzymskokatolicka.

Skąd wzięła się nazwa "Świętej Trójcy"? Od przebudowy pierwotnej kaplicy św. Rocha po epidemii dżumy w 1713 roku, gdy obiekt poświęcono Trójcy Świętej.

Czy to ten sam kościół, co barokowa świątynia Świętej Trójcy przy ulicy Spálenej w Pradze 1? Nie – to zupełnie inny, znacznie starszy (1708–1713) kościół w Nowym Mieście, dziś użytkowany przez grekokatolików. Kościół w Smíchovie to odrębna, XIX-wieczna budowla cmentarna.

Kto sfinansował obecny kształt kościoła? Głównie biskup pasawski Leopold Leonhard Thun-Hohenstein, pochowany na przylegającym cmentarzu.