Betlémská kaple ECM Maranatha w Pilznie

ECM Maranatha to zbór Evangelické církve metodistické (Ewangelickiego Kościoła Metodystycznego) działający w tzw. Betlémskiej kaplicy przy ulicy Husova w Pilznie – budynku, który powstał w latach 20. XX wieku jako miejsce modlitwy dla miejscowej wspólnoty ewangelickiej i który przetrwał konfiskatę w czasach komunizmu, by po 1989 roku wrócić do rąk pierwotnych właścicieli. To rzadki w czeskim krajobrazie sakralnym przykład architektury łączącej surowość puryzmu z echami kubizmu.

Kto i kiedy zbudował kaplicę?

Kamień węgielny pod budowę położono 28 listopada 1926 roku, a już rok później, w 1927 roku, budowę ukończono. Projekt przygotował praski architekt Josef Blecha młodszy, a prace budowlane prowadzili Josef i Václav Paškowie. Powstała wówczas kaplica – nazwana Betlémską – miała służyć zborowi metodystów założonemu w Pilznie w 1923 roku, do którego wraz z okolicznymi placówkami należało wtedy około 1200 osób. Nazwa „Maranatha" pochodzi z języka aramejskiego i pojawia się w Nowym Testamencie (1 List do Koryntian 16:22) – oznacza wezwanie „Nasz Panie, przyjdź".

Jak wygląda budynek?

Bryła kaplicy reprezentuje przejście od międzywojennej architektury klasycyzującej do puryzmu – stylu stawiającego na czyste linie i rezygnację z dekoracyjności na rzecz funkcji. Parter przecinają duże prostokątne okna oddzielone wyraźnym gzymsem, a gładka, surowa elewacja ożywiona jest jedynie płytkimi pilastrami w narożach. Nad wejściem umieszczono stylizowany żelazny krzyż, a punktem orientacyjnym całej budowli jest narożna wieżyczka z tarczami zegarowymi. Attyka skrywa niski, praktyczny dach. Wewnątrz, na pierwszym piętrze, znajduje się sala modlitewna z emporami na drugim poziomie, a parter mieści westybul, sale katechetyczne, salę wykładową, bibliotekę, herbaciarnię oraz korytarz łączący kaplicę z sąsiadującym budynkiem mieszkalnym.

Co przeszła wspólnota w czasach komunizmu?

Losy zboru odzwierciedlają burzliwą historię Czechosłowacji XX wieku. Podczas II wojny światowej członkowie kościoła metodystycznego byli prześladowani. Po przejęciu władzy przez komunistów w 1948 roku kaplicę znacjonalizowano i przekazano szkole technicznej – wspólnota mogła korzystać jedynie z jednej z sal, i to tylko do 1964 roku, kiedy umowa najmu wygasła. W latach 80. XX wieku zbór niemal przestał istnieć, jednak fala ewangelizacji pod koniec dekady tchnęła w niego nowe życie. Wierni zakupili wówczas inny budynek, ale gdy okazał się zbyt mały, wspólnota odzyskała dawną kaplicę przy Husovej. W 1991 roku budynek formalnie wrócił do pierwotnych właścicieli, a jego wnętrze przywrócono do stanu zbliżonego do pierwotnego.

Jak wygląda życie zboru dzisiaj?

W 1996 roku pilzneński zbór podzielił się na trzy samodzielne parafie: Plzeň 3 – Husova (czyli właśnie Betlémská kaple), Plzeň 1 – Lochotín oraz Staňkov. Nabożeństwa w kaplicy przy Husovej odbywają się w niedziele o godzinie 9:00, z osobnym programem dla dzieci, a wieczorami organizowane są spotkania modlitewne. Budynek co roku otwiera swoje drzwi dla zwiedzających w ramach akcji Noc kostelů (Noc Kościołów), co daje turystom rzadką okazję, by zobaczyć wnętrze czynnego zboru metodystycznego – nietypowego gościa wśród barokowych i gotyckich świątyń Pilzna.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się ECM Maranatha? Przy ulicy Husova w Pilznie, w dzielnicy Jižní Předměstí, w budynku znanym jako Betlémská kaple.

Kto zaprojektował budynek i kiedy powstał? Praski architekt Josef Blecha młodszy, w latach 1926-1927, dla lokalnej wspólnoty metodystycznej.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje kaplica? Przejściowy między klasycyzującą architekturą międzywojenną a puryzmem – proste bryły, gładkie elewacje, minimum dekoracji.

Co stało się z kaplicą po 1948 roku? Komuniści ją znacjonalizowali i przekazali szkole technicznej; wspólnota odzyskała budynek dopiero w 1991 roku.

Czy można zwiedzić wnętrze kaplicy? Tak, między innymi przy okazji corocznej akcji Noc kostelů, poza tym budynek pełni funkcję czynnego miejsca kultu z niedzielnymi nabożeństwami.