Dom Hauenschildów

Dom Hauenschildów to renesansowa kamienica mieszczańska stojąca na Dolnym Rynku w Ołomuńcu, na Morawach we wschodniej części Czech. Narożna, trzypiętrowa budowla należy do najbardziej ozdobnych świeckich zabytków miasta i od 1958 roku podlega ochronie konserwatorskiej jako zabytek kultury.

Gdzie dokładnie stoi budynek?

Kamienica zajmuje narożnik Dolnego Rynku i ulicy Lafayette'a, czyli samo centrum ołomunieckiej starówki. To zaledwie kilka minut spacerem od ratusza z astronomicznym zegarem i od Kolumny Trójcy Świętej wpisanej na listę UNESCO, więc odwiedzający historyczne centrum praktycznie nie mogą przejść obok niego niezauważenie.

Skąd wzięła się nazwa?

Budynek zawdzięcza nazwisko rodzinie Hauenschildów, zamożnym mieszczanom, którzy przejęli posiadłość pod koniec XVI wieku. Wcześniej działka miała jednak dłuższą historię – pierwszą wzmiankę o stojącym tu domu, wraz z prowadzoną w nim winiarnią, odnotowano już w drugiej połowie XVI wieku, a sama nieruchomość kilkakrotnie zmieniała właścicieli, zanim trafiła w ręce Šebestiána Hauenschilda z Fürstenfeldu. Po jego śmierci dom przechodził kolejno na wdowę, syna i dalszych krewnych – to właśnie w tym okresie kamienica zyskała formę, którą można oglądać dziś.

Co warto zobaczyć na fasadzie?

Obecny, renesansowy kształt budynek otrzymał w ostatnich dekadach XVI wieku, gdy powstał na miejscu starszej, gotyckiej zabudowy. Największą ozdobą i wizytówką całej kamienicy jest dwukondygnacyjny narożny wykusz, bogato zdobiony rzeźbionymi płaskorzeźbami figuralnymi. Ich tematyka nie jest przypadkowa – reliefy nawiązują do mitologicznych scen zaczerpniętych z „Metamorfoz” Owidiusza, co czyni ten detal architektoniczny rzadkością na skalę regionu i jednym z powodów, dla których dom bywa nazywany pałacem, mimo mieszczańskiego rodowodu.

Jakie wydarzenia rozegrały się w tych murach?

Historia budynku jest bogatsza niż mogłoby sugerować jego mieszczańskie pochodzenie. W XVIII wieku, między 1744 a 1768 rokiem, w kamienicy działał teatr, co czyniło ją jednym z ośrodków życia kulturalnego ówczesnego Ołomuńca. Kilka lat później, w 1767 roku, w mieszczącej się tu wówczas gospodzie „Pod Czarnym Orłem” zatrzymał się Leopold Mozart wraz z rodziną – ojciec Wolfganga Amadeusza podróżował wtedy przez Morawy, a pobyt w Ołomuńcu wiąże się zresztą z jednym z ważniejszych epizodów biografii kompozytora, który właśnie w tym mieście przechodził ospę. Do 1921 roku budynek funkcjonował jako Hotel Pietsch, a następnie zmienił nazwę na Hotel Tatra. Od połowy XX wieku pełni funkcję biurową.

Kiedy najlepiej się wybrać?

Ponieważ Dom Hauenschildów ogląda się przede wszystkim z zewnątrz, dobra pora na wizytę pokrywa się z dobrą porą na zwiedzanie całego Dolnego Rynku – wiosną i latem, gdy okoliczne kawiarnie wystawiają stoliki na plac, a światło najlepiej podkreśla detale wykusza. Warto zaplanować spacer na późne popołudnie, kiedy słońce oświetla fasadę pod kątem korzystnym dla fotografii reliefów.

Najczęstsze pytania

Czy do Domu Hauenschildów można wejść w ramach zwiedzania? Budynek pełni funkcję biurową i nie jest ogólnodostępną atrakcją turystyczną – ogląda się go z zewnątrz, jako element architektury Dolnego Rynku.

Dlaczego kamienicę czasem nazywa się pałacem? Ze względu na rozmiar, narożne położenie i wyjątkowo bogatą dekorację rzeźbiarską wykusza budynek bywa określany mianem pałacu, choć historycznie był to dom mieszczański.

Co przedstawiają reliefy na wykuszu? Płaskorzeźby czerpią motywy z „Metamorfoz” Owidiusza – to jeden z ciekawszych przykładów renesansowej dekoracji figuralnej na Morawach.

Jaki związek ma budynek z rodziną Mozartów? W 1767 roku zatrzymał się tu Leopold Mozart z rodziną, podróżując przez Ołomuniec – miasto, w którym młody Wolfgang Amadeusz przeszedł ospę.