Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Cross Bones to dawny cmentarz w londyńskiej dzielnicy Southwark, przy ulicy Redcross Way, kilka minut spacerem od Borough Market i London Bridge. Dziś jest to skromne miejsce pamięci z bramą obwieszoną wstążkami, kartkami i kwiatami, a w przeszłości – pochówek ludzi, o których miasto wolało zapomnieć.
Czym jest Cross Bones?
Cross Bones to nieczynny cmentarz z okresu postśredniowiecznego. Według tradycji powstał jako nieposwięcona ziemia dla kobiet trudniących się prostytucją. W dawnym Southwark nazywano je „Winchester Geese" („gęsi z Winchesteru"), ponieważ pracowały na licencji biskupa Winchesteru w obrębie Liberty of the Clink, czyli podlegającej mu strefy na południowym brzegu Tamizy. Wzmianka o „cmentarzu samotnych kobiet" pojawia się już w „Survey of London" Johna Stowa z 1598 roku.
Z czasem chowano tu również ubogich, przestępców, migrantów i bezdomnych. Cmentarz zamknięto w 1853 roku. Szacuje się, że do tego czasu spoczęło tam około piętnastu tysięcy osób, głównie najbiedniejszych mieszkańców dzielnicy.
Co wiadomo o wykopaliskach?
W latach 90. XX wieku, podczas prac przy budowie linii metra Jubilee, archeolodzy przebadali wschodnią część terenu. Odkryli mocno przepełniony cmentarz, na którym ciała układano jedne na drugich. Wyniki badań potwierdziły skalę ubóstwa, jaka wiązała się z historią tego miejsca.
Dlaczego brama jest pokryta wstążkami?
W 1996 roku pisarz John Constable opisał wizję, w której dowiedział się o ukrytej historii cmentarza. Stała się ona inspiracją dla jego cyklu „The Southwark Mysteries" i dla pomysłu upamiętnienia „zapomnianych zmarłych". To relacja samego autora, a nie udokumentowany fakt historyczny, ale właśnie od niej zaczęła się współczesna historia miejsca.
Od ceremonii w Halloween 1998 roku na bramie zawiązuje się wstążki, zostawia kartki i kwiaty. Od czerwca 2004 roku przy bramie, 23. dnia każdego miesiąca, Friends of Cross Bones organizują krótką ceremonię pamięci. Na terenie stoją też niewielkie kapliczki. Southwark Council umieścił na bramie mosiężną tablicę, która opisuje miejsce jako nieposwięcony cmentarz „Winchester Geese".
Kto opiekuje się miejscem?
Przez lata trwała kampania o ochronę terenu przed zabudową. W 2019 roku organizacja Bankside Open Spaces Trust otrzymała od Transport for London trzydziestoletnią dzierżawę. Teren funkcjonuje jako ogród pamięci prowadzony przez wolontariuszy.
Najczęstsze pytania
Gdzie leży Cross Bones? Przy Redcross Way w Southwark, w południowym Londynie, niedaleko Borough Market.
Czy wstęp jest płatny? Bramy są widoczne z ulicy i można je obejrzeć o każdej porze. Ogród otwierany jest w ustalonych godzinach, które warto sprawdzić przed wizytą na stronie organizatorów.
Czy naprawdę pochowano tu „Winchester Geese"? To najpopularniejsza tradycja, oparta na wzmiance Stowa o cmentarzu samotnych kobiet. Nie wiadomo jednak dokładnie, kto spoczywa w których częściach cmentarza.
Ile czasu potrzeba na wizytę? Wystarczy 15–20 minut, najlepiej w połączeniu ze spacerem po Borough Market i okolicach Southwark.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.