Couvent des Récollets de Metz

Couvent des Récollets de Metz, czyli klasztor Recollektów, to zespół dawnych zabudowań klasztornych w centrum Metzu, w departamencie Mozela (Moselle) we Francji. Kompleks skupia się wokół gotyckiego krużganka i dziś łączy funkcję zabytku historycznego z rolą ważnego ośrodka poświęconego ekologii miejskiej.

Jaka jest historia tego miejsca?

Zakonnicy z zakonu Kordelierów, gałęzi franciszkanów, osiedlili się w tym miejscu w 1230 roku. Budowa krużganka trwała kilkadziesiąt lat i została ukończona w 1310 roku, a przylegający do niego kościół klasztorny powstał w 1376 roku. W 1603 roku miejsce przejęli Recollekci – kolejna reformowana gałąź franciszkanów – i to od nich pochodzi obecna nazwa całego założenia. W kolejnych stuleciach, w tym w wieku XVIII, kompleks był rozbudowywany o dodatkowe skrzydła.

Co się stało z klasztorem podczas rewolucji?

Okres rewolucji francuskiej, a zwłaszcza czasy Terroru, przyniósł poważne zniszczenia. Rzeźbiony wystrój wnętrz został okaleczony, a wyposażenie rozproszone i wyprzedane. Kościół klasztorny został wyburzony, a w 1804 roku rozebrano także czwarte skrzydło zespołu. To, co zostało z pierwotnej zabudowy, w 1807 roku przekazano miejscowemu biuru dobroczynności, które zarządzało pomocą dla ubogich mieszkańców Metzu. Przez cały wiek XIX budynki pełniły funkcje użytkowe, dalekie od pierwotnego przeznaczenia.

Jak klasztor stał się ośrodkiem ekologii?

Przełom nastąpił na początku lat 70. XX wieku. Zabudowania poddano wówczas gruntownej renowacji, a w 1971 roku botanik i ekolog Jean-Marie Pelt, wraz z Rogerem Klaine'em, Jean-Michel Jouanym i Marcelem Robinem, założył tu Institut Européen d'Écologie, czyli Europejski Instytut Ekologii. Przy instytucie powstał również pierwszy we Francji wydział ekologii. To właśnie dzięki tej działalności Metz zyskało miano „kolebki ekologii miejskiej”. W 1972 roku odrestaurowany zespół klasztorny wpisano do rejestru francuskich zabytków historycznych.

Co znajduje się w klasztorze dzisiaj?

Obecnie w dawnym klasztorze mieszczą się archiwa miejskie Metzu, które przeniosły się tu w 2002 roku, a także szereg organizacji zajmujących się zrównoważonym rozwojem i transformacją ekologiczną. Działa tu między innymi MAEC (Maison des Alternatives Écologiques et Citoyennes) – stowarzyszenie skupiające mieszkańców Mozeli wokół wspólnych wartości określonych w jego statucie. MAEC zaangażowała się w ruch miast w transformacji i stworzyła platformę „Metz en Transition”, wspierającą lokalne inicjatywy na rzecz zrównoważonego rozwoju i ograniczenia śladu środowiskowego. Krużganek i przyległy ogród są dostępne do zwiedzania, co czyni to miejsce popularnym punktem na trasie spacerów po historycznym centrum Metzu. Kameralna architektura i zieleń kontrastują z gwarem sąsiednich ulic, dzięki czemu odwiedzający chętnie zatrzymują się tu na dłużej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się klasztor Recollektów?

Zespół leży w centrum Metzu, w departamencie Mozela, w regionie Grand Est we Francji.

Czy to ten sam klasztor co Couvent des Récollets w Paryżu?

Nie. To odrębny, niepowiązany obiekt – klasztor w Metzu ma własną historię związaną z Kordelierami i Recollektami osiadłymi w tym mieście, niezależną od podobnie nazwanych miejsc w innych częściach Francji.

Czy można zwiedzać krużganek?

Tak, krużganek i ogród są dostępne dla zwiedzających, a obiekt bywa udostępniany przy okazji wydarzeń takich jak Dni Dziedzictwa.

Dlaczego Metz nazywa się „kolebką ekologii miejskiej”?

Miano to wiąże się z działalnością Institut Européen d'Écologie, założonego w klasztorze w 1971 roku przez Jean-Marie Pelta i współpracowników, oraz z utworzeniem tu pierwszego francuskiego wydziału ekologii.

Kto obecnie korzysta z budynków klasztoru?

Oprócz archiwów miejskich Metzu, w zabudowaniach działają organizacje związane z ekologią i transformacją energetyczną, w tym stowarzyszenie MAEC prowadzące platformę „Metz en Transition”.