Church of the Nativity of the Virgin Mary

Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny to jedna z najważniejszych zabytkowych budowli w czeskim miasteczku Zdice, leżącym w powiecie Beroun w kraju środkowoczeskim. Barokowa świątynia stoi w historycznym centrum miejscowości, tuż obok ratusza i plebanii, i od pokoleń wyznacza panoramę Zdic swoją charakterystyczną wieżą.

Jaka jest historia kościoła?

Obecną budowlę wzniesiono w latach 1747–1749 według projektu Jindřicha Schödla, w miejscu, gdzie wcześniej stał gotycki kościół z XIV wieku. Nowa świątynia została poświęcona w 1749 roku. Do 30 czerwca 2006 roku pełniła funkcję kościoła parafialnego, a do parafii należały okoliczne miejscowości: Zdice, Bavoryně, Černín, Chodouň i Knížkovice. Dziś budynek jest chroniony jako zabytek kultury Republiki Czeskiej.

Kościół ma za sobą również większy remont – w latach 90. XX wieku przeprowadzono gruntowną renowację, podczas której na wieży zawieszono cztery nowe dzwony, zastępujące te utracone lub zniszczone wcześniej.

Co warto zobaczyć w środku?

Świątynia ma układ jednonawowy, z prezbiterium zamkniętym trójbocznie i graniastą wieżą górującą nad zachodnią fasadą – to typowy schemat dla wiejskich i małomiasteczkowych kościołów barokowych tego regionu. Największym skarbem wnętrza jest cynowa chrzcielnica z 1553 roku, a więc znacznie starsza niż sama budowla – przetrwała przebudowę i pamięta jeszcze czasy przedbarokowe.

Kościół wiąże się też z ciekawym epizodem literackim: w 1842 roku wziął tu ślub Karel Jaromír Erben, jeden z najważniejszych czeskich poetów i zbieraczy baśni i pieśni ludowych, autor słynnej „Kytice". Dla miłośników literatury czeskiej to dodatkowy powód, by zatrzymać się przy tym miejscu na dłużej.

Jak dotrzeć do kościoła?

Zdice leżą w powiecie Beroun, niedaleko trasy łączącej Pragę z Pilznem, co czyni miejscowość wygodnym punktem na trasie zwiedzania środkowych Czech. Kościół stoi w samym centrum miasteczka, w bezpośrednim sąsiedztwie ratusza, więc łatwo trafić tam pieszo od dworca kolejowego czy głównego rynku – nie trzeba znać dokładnego adresu, wystarczy kierować się w stronę widocznej z daleka wieży.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ponieważ kościół nie jest już czynną parafią w codziennym sensie, warto sprawdzić lokalne wydarzenia, takie jak Noc kostelů (Noc Kościołów) – ogólnoczeska akcja otwierania świątyń dla zwiedzających, w ramach której obiekt bywa udostępniany szerszej publiczności wraz z krótką prezentacją historii i wnętrza. To dobra okazja, by zobaczyć wnętrze bez ograniczeń typowych dla zwykłego dnia.

Poza takimi wydarzeniami najlepiej zaplanować wizytę w ciągu dnia, gdy światło dobrze oświetla fasadę i wieżę – to właśnie one, wraz z otoczeniem historycznego centrum Zdic, stanowią główny atut tego miejsca dla osób zwiedzających okolicę przy okazji podróży między Pragą a zachodnimi Czechami.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano kościół w Zdicach? Obecny, barokowy budynek powstał w latach 1747–1749 w miejscu wcześniejszego gotyckiego kościoła z XIV wieku i został poświęcony w 1749 roku.

Co jest najcenniejszym zabytkiem wewnątrz kościoła? Cynowa chrzcielnica z 1553 roku – starsza niż sama barokowa budowla, ocalała mimo przebudowy świątyni w XVIII wieku.

Czy kościół nadal pełni funkcję parafialną? Nie, funkcję kościoła parafialnego pełnił do 30 czerwca 2006 roku. Obecnie jest to kościół filialny, chroniony jako zabytek kultury.

Jaki znany Czech miał tu ślub? W 1842 roku odbył się tu ślub Karela Jaromíra Erbena, znanego poety i autora zbioru „Kytice", jednego z filarów czeskiej literatury romantycznej.