Kościół Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Slušovicach

Kościół Narodzenia świętego Jana Chrzciciela stoi na placu Svobody, w samym centrum Slušovic na Morawach, kilkanaście kilometrów od Zlína. To już czwarta świątynia w historii miejscowości, wzniesiona w stylu późnobarokowym na początku XIX wieku, a jej wnętrze i wieża kryją ślady wcześniejszych, dawno rozebranych kościołów.

Ile kościołów stało wcześniej w tym miejscu?

Historia sakralna Slušovic sięga znacznie dalej niż obecna budowla. Pierwszy, drewniany kościół miał powstać już w IX wieku w okolicach dzisiejszego lotniska, drugi — także drewniany — stanął przy dworze, otoczony zabudową Starych Slušovic. Trzeci, murowany, gotycki kościół z drugiej połowy XIII wieku zaczął jednak z czasem zapadać się w niestabilnym gruncie, co ostatecznie zmusiło mieszkańców do budowy zupełnie nowej świątyni w innym miejscu — bliżej centrum, na płycie rynku.

Kiedy powstał obecny kościół i z czego go zbudowano?

Budowę rozpoczęto w 1812 roku, a poświęcenie nastąpiło po trzech latach prac, w 1815 roku. Do wzniesienia nowej, późnobarokowej bryły wykorzystano kamień pochodzący z rozbiórki starszego, gotyckiego kościoła — dawna świątynia dosłownie stała się budulcem nowej. Z pierwotnej budowli ocalał też kamienny krzyż, który do dziś znajduje się we wnętrzu obecnego kościoła jako pamiątka po poprzedniczce.

Co zmienił pożar z 1938 roku?

W 1938 roku kościół strawił pożar, po którym budynek gruntownie odbudowano i na nowo wyposażono. W ramach powojennego wystroju pojawiły się witraże przedstawiające czeskich świętych. Z pierwotnego, gotyckiego kościoła zachowały się jednak dwa cenne elementy: zwornik sklepienia pod chórem z wyrytą gwiazdą rodu Sternbergów oraz obraz Marii z Dzieciątkiem, wiszący dziś po prawej stronie prezbiterium.

Co znajduje się na wieży i we wnętrzu?

Na wieży wiszą cztery dzwony — dwa przeniesione jeszcze z poprzedniego kościoła, w tym barokowy dzwon z 1774 roku, oraz para dzwonów odlanych w 1972 roku. Dwa starsze dzwony z poprzedniej świątyni umieszczono dziś wewnątrz budynku, pod stacjami drogi krzyżowej wykonanymi we współczesnej interpretacji tego tematu.

Dlaczego kościół ma znaczenie także dla przyrodników?

Poza wartością historyczną i sakralną, kościół parafialny w Slušovicach ma status miejsca o znaczeniu europejskim — ze względu na dużą kolonię nietoperzy zasiedlającą jego strych i wieżę. To rzadki przykład zabytku sakralnego, który jednocześnie pełni funkcję chronionego siedliska w ramach europejskiej sieci ochrony przyrody.

Jak zmieniał się kościół w ostatnich dziesięcioleciach?

Budynek był remontowany kilkukrotnie: w 1897, 1901 i 1959 roku, a ostatni większy remont przeprowadzono w latach 2008–2010. Dzięki tym pracom kościół zachował się w dobrym stanie i nadal pełni funkcję czynnej świątyni parafialnej, będąc jednocześnie jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów w centrum Slušovic.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi kościół w Slušovicach? Na placu Svobody, w centrum miasta, około 10 km na północny wschód od Zlína i 5 km na północny zachód od Vizovic.

W jakim stylu zbudowano obecny kościół i kiedy powstał? W stylu późnobarokowym, w latach 1812–1815, na miejscu wcześniejszego, gotyckiego kościoła, którego kamień posłużył do budowy nowej świątyni.

Który to kolejny kościół w historii Slušovic? Czwarty — po dwóch wcześniejszych kościołach drewnianych oraz trzecim, murowanym kościele gotyckim z XIII wieku, zniszczonym przez osiadanie gruntu.

Co ocalało z poprzedniego, gotyckiego kościoła? Kamienny krzyż w obecnym wnętrzu, zwornik sklepienia z gwiazdą Sternbergów oraz obraz Marii z Dzieciątkiem w prezbiterium.

Dlaczego kościół jest ważny także z przyrodniczego punktu widzenia? Ze względu na kolonię nietoperzy zamieszkującą wieżę i strych budynku, co nadaje mu status miejsca o znaczeniu europejskim.

Kiedy kościół był ostatnio remontowany? Ostatni większy remont przeprowadzono w latach 2008–2010, po wcześniejszych pracach w 1897, 1901 i 1959 roku.