Church of the Finding of the True Cross

Kościół Znalezienia Krzyża Świętego to barokowa świątynia przy klasztorze kapucynów w Brnie, położona na Placu Kapucyńskim w dzielnicy Brno-Střed. Obiekt należy do zakonu braci mniejszych kapucynów i jest chroniony jako czeski zabytek kultury, a dla wielu odwiedzających głównym powodem wizyty jest nie sam kościół, lecz krypta pod jego posadzką.

Jak dotrzeć?

Kościół stoi w samym centrum Brna, na Placu Kapucyńskim, tuż przy Placu Wolności — jednym z głównych punktów orientacyjnych miasta. Dzięki centralnemu położeniu można do niego dojść pieszo z niemal każdego miejsca w śródmieściu, korzystając z gęstej sieci tramwajów i autobusów obsługujących ten rejon Brna-Střed.

Skąd wzięła się świątynia?

Kapucyni przybyli do Brna w 1604 roku na zaproszenie biskupa ołomunieckiego Franciszka z Dietrichsteina i już wiosną tego samego roku położyli kamień węgielny pod swój pierwszy klasztor na ówczesnym wschodnim przedmieściu miasta. Ten pierwotny kościół, wchodzący w skład zabudowań klasztornych, został jednak zburzony w latach 40. XVII wieku — zrobiono to celowo, jeszcze przed oblężeniem miasta przez Szwedów, by najeźdźcy nie znaleźli w nim schronienia.

Obecny kościół powstał w 1651 roku, głównie dzięki funduszom hetmana krajowego Pawła Lichtensteina-Castelcorna oraz Wacława Kolsdorfa i Franciszka Magnisa. Budowla została wzniesiona w skromnym, surowym stylu barokowym, zgodnym z regułami zakonu kapucynów, który kładzie nacisk na powrót do pierwotnych ideałów franciszkańskiego ubóstwa — stąd brak przepychu typowego dla innych barokowych świątyń tamtej epoki.

Co warto zobaczyć w środku?

Największą artystyczną wartością wnętrza jest obraz głównego ołtarza przedstawiający Znalezienie Krzyża Świętego, namalowany w 1655 roku przez niderlandzkiego malarza i rytownika Joachima Sandrarta. To dzieło nadaje kościołowi jego wezwanie i pozostaje najważniejszym elementem wystroju, kontrastującym ze skromną architekturą całej budowli.

Dlaczego turyści przychodzą tu głównie po kryptę?

Pod posadzką kościoła znajduje się krypta kapucyńska — najbardziej znane miejsce w całym zespole klasztornym. Spoczywają w niej nie tylko zakonnicy należący do wspólnoty, ale również osoby świeckie, w tym budowniczowie Ondřej i Jan Křtitel Ernowie oraz baron František Trenck, pułkownik pandurów i więzień pobliskiego Špilberku. Naturalne warunki panujące w krypcie od dawna przyciągają zwiedzających zainteresowanych historią i osobliwościami związanymi z procesem naturalnej mumifikacji, jaki zachodził tu przez stulecia.

Najczęstsze pytania

Do jakiego zakonu należy kościół? Kościół jest częścią klasztoru braci mniejszych kapucynów i pełni funkcję kościoła rektoralnego diecezji brneńskiej.

Kiedy powstał obecny budynek? Obecna świątynia została wzniesiona w 1651 roku, po zburzeniu wcześniejszego kościoła klasztornego w latach 40. XVII wieku przed oblężeniem szwedzkim.

Co jest najcenniejszym elementem wnętrza? Obraz głównego ołtarza „Znalezienie Krzyża Świętego" z 1655 roku, namalowany przez niderlandzkiego artystę Joachima Sandrarta.

Kto jest pochowany w krypcie pod kościołem? Oprócz zakonników spoczywają tam m.in. budowniczowie Ondřej i Jan Křtitel Ernowie oraz baron František Trenck, pułkownik pandurów i więzień Špilberku.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, obiekt jest wpisany na listę czeskich zabytków kultury.