Church of the Exaltation of the Holy Cross

Kostel Povýšení svatého Kříže stoi na Mariánském náměstí w Černovicích, niewielkim mieście niedaleko Tábora w południowych Czechach. To rzymskokatolicki kościół parafialny, którego korzenie sięgają średniowiecza, choć obecny, barokowy kształt budowla zawdzięcza przebudowom z XVIII wieku. Razem z osobno stojącą dzwonnicą i kolumną z figurą Madonny tworzy chroniony zespół zabytkowy w samym centrum miasteczka.

Jaka jest historia kościoła w Černovicích?

Pierwsze wzmianki o świątyni w tym miejscu pochodzą już z końca XIV wieku. Kościół zapisał się też w lokalnej historii wydarzeń burzliwych – w 1457 roku mieszkańcy Černovic schronili się w jego murach, broniąc się przed najazdem wojsk Zdeňka ze Šternberka. Obecna budowla powstała jeszcze przed 1668 rokiem, jednak pierwotny kościół strawił pożar. Odbudowano go w stylu barokowym w 1737 roku, za sprawą Josefa Jana Maxmiliána Kinskiego, właściciela okolicznych dóbr. Kolejny pożar w 1796 roku ponownie uszkodził świątynię, a także sąsiadującą z nią dzwonnicę pochodzącą jeszcze z XVI wieku – obie budowle wymagały wówczas remontu.

Co warto zobaczyć we wnętrzu kościoła?

Wnętrze podzielone jest parami pilastrów zwieńczonych jońskimi kapitelami, co nadaje przestrzeni rytmiczny, uporządkowany charakter typowy dla architektury barokowej. Prezbiterium oddziela od nawy głównej łuk tęczowy, a jego sklepienie ma formę sklepienia krzyżowego. Największą osobliwością kościoła są freski na suficie, namalowane przez Jana Vysekala Młodszego z Kutnej Hory między 20 maja a 9 sierpnia 1898 roku. Do dziś zachowały się one w stanie oryginalnym, nigdy nie zostały poddane renowacji – rzadkość wśród malowideł kościelnych tej epoki, gdzie kolejne warstwy przemalowań często zacierają pierwotny wygląd.

Czym są dzwonnica i kolumna z Madonną obok kościoła?

Kościół w Černovicích nie stoi samotnie – integralną częścią założenia jest osobno stojąca dzwonnica, pochodząca z XVI wieku, a więc starsza niż obecna bryła samego kościoła. Ucierpiała ona w pożarze z 1796 roku razem ze świątynią i została wówczas odremontowana. Obok, na Mariánském náměstí, stoi też kolumna z figurą Marii. Wszystkie trzy elementy – kościół, dzwonnica i kolumna – są wpisane na listę zabytków kultury jako jeden chroniony zespół.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Na Mariánském náměstí (Placu Mariańskim) w centrum Černovic, miasta położonego niedaleko Tábora w kraju południowoczeskim.

Jaki styl reprezentuje budowla? Kościół powstał pierwotnie w duchu gotyckim, ale swój obecny, barokowy wygląd zawdzięcza przebudowie z 1737 roku po pożarze.

Czy warto zwrócić uwagę na coś konkretnego we wnętrzu? Tak – na oryginalne, nigdy nierestaurowane freski sufitowe z 1898 roku autorstwa Jana Vysekala Młodszego.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, kościół wraz z dzwonnicą i kolumną maryjną są prawnie chronione jako zabytek kultury.

Czy dzwonnica jest częścią budynku kościoła? Nie, to osobno stojąca budowla z XVI wieku, uszkodzona w tym samym pożarze z 1796 roku co kościół.