Church of Saint Margaret

Kościół św. Małgorzaty stoi w Radeníně, niewielkiej miejscowości w południowych Czechach, tuż obok dawnej gotyckiej twierdzy, z którą architektonicznie i historycznie tworzy jeden zespół. To jednonawowa świątynia z charakterystyczną, wysoką na 31 metrów wieżą od strony północnej i pięciobocznie zamkniętym prezbiterium — jeden z tych kościołów, które warto odwiedzić przy okazji zwiedzania regionu Táborska, bo łączy w sobie kilka wieków przebudów w jednym, kompaktowym wnętrzu.

Skąd wzięła się ta świątynia?

Pierwsza pisemna wzmianka o kościele pochodzi z 1369 roku (część źródeł podaje 1384) — wtedy funkcjonował jako świątynia filialna podległa parafii w Choustníku. Już na początku XV wieku miał świeckich patronów: w 1405 roku wymieniani są Kunrat z Tučap i Petr z Radenína, co pokazuje, jak ściśle kościół był związany z lokalną szlachtą. Sytuacja zmieniła się w 1758 roku, gdy hrabina Maria Theresia Kolowrat Krakowská ufundowała samodzielne beneficjum parafialne i świątynia przeszła pod jurysdykcję Hrobów.

Co widać dziś w architekturze?

Bryła kościoła nosi ślady kilku epok. W XVI wieku znaczącej rozbudowy dokonała rodzina Smrčków z Mnichu, a wnętrze zachowało od tego czasu elementy renesansowe przemieszane z późniejszymi barokowymi. Sklepienia są krzyżowo-żebrowe (tzw. hřebínkowe), okna zamknięte półkoliście. Od strony południowej do bryły kościoła dostawiona jest ośmioboczna barokowa kaplica św. Barbory z 1732 roku, ufundowana przez hrabiego Ferdinanda Magnusa des Fours — nakryta kopułą i ozdobiona freskami przedstawiającymi tzw. cztery rzeczy ostateczne oraz przypowieść o dziesięciu pannach. Kolejni właściciele dóbr radenińskich — rody des Fours, Czerninów z Chudenic i Baillet de Latour — finansowali dalsze prace konserwatorskie aż do XX wieku.

Co warto obejrzeć we wnętrzu?

W kościele zachował się dzwon z 1610 roku, który jako jeden z niewielu w regionie przetrwał wojenne rekwizycje metalu. Są tu też organy z początku XVIII wieku, obrazy przedstawiające św. Małgorzatę i Świętą Rodzinę oraz szlacheckie nagrobki z XVI i XVII wieku, świadczące o roli miejscowej arystokracji jako fundatorów. Osobliwością jest przechowywana w kościele relikwia — gwóźdź opisywany jako podobny do świętych gwoździ dotykanych do krzyża w Rzymie.

Czy kościół jest wciąż utrzymywany?

Prace renowacyjne prowadzone są nieprzerwanie od zakończenia II wojny światowej. W 2005 roku odnowiono elewację wieży, a zabytkowe organy poddano naprawie ze środków konserwatorskich. Kościół pozostaje czynnym obiektem sakralnym i elementem lokalnego dziedzictwa, ściśle powiązanym z sąsiadującą twierdzą w Radeníně.

Najczęstsze pytania

Jak stary jest kościół św. Małgorzaty w Radeníně? Pierwsza wzmianka pochodzi z 1369 lub 1384 roku, choć obecna bryła nosi głównie ślady przebudów z XVI–XVIII wieku.

Co to za dobudówka po południowej stronie kościoła? To ośmioboczna barokowa kaplica św. Barbory z 1732 roku, ufundowana przez hrabiego Ferdinanda Magnusa des Fours, nakryta kopułą z freskami.

Czy w kościele są jakieś zabytkowe przedmioty warte obejrzenia? Tak — dzwon z 1610 roku, organy z początku XVIII wieku, obrazy św. Małgorzaty i Świętej Rodziny oraz szlacheckie nagrobki z XVI–XVII wieku.

Czy kościół sąsiaduje z innymi zabytkami? Tak, znajduje się bezpośrednio przy dawnej gotyckiej twierdzy w Radeníně, z którą tworzy jeden historyczny zespół.