Church of the Assumption of the Virgin Mary (Stará Boleslav)

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Starej Bolesławi (część miasta Brandýs nad Labem-Stará Boleslav, powiat Praha-východ) to jedno z najstarszych i najważniejszych miejsc pielgrzymkowych w Czechach, ściśle związane z kultem świętego Wacława.

Dlaczego to miejsce jest tak ważne?

Stara Bolesław zapisała się w historii Czech jako miejsce śmierci księcia Wacława, zamordowanego przez własnego brata Bolesława 28 września 935 roku. To wydarzenie uczyniło Wacława patronem ziem czeskich, a samą miejscowość — celem pielgrzymek trwających nieprzerwanie od średniowiecza. Obecny kościół zastąpił starszą, gotycką budowlę, która przestała wystarczać rosnącej liczbie pątników.

Kto zaprojektował świątynię?

Budowę obecnego, wczesnobarokowego kościoła prowadzono w latach 1613–1625 według projektu przypisywanego włoskiemu architektowi Giovanniemu Marii Filippiniemu, a prace nadzorował Jakub de Vaccani. W XVIII wieku przy wieży, fasadzie zachodniej i obejściu (ambicie) świątyni pracował prawdopodobnie Kilian Ignác Dientzenhofer — jeden z najwybitniejszych architektów czeskiego baroku. Kompleksowa renowacja bazyliki zakończyła się na przełomie 2019 i 2020 roku, a odnowiony obiekt otwarto uroczystą mszą w nocy z 31 grudnia na 1 stycznia 2020 roku.

Co zobaczysz w środku?

Główną atrakcją i duchowym sercem kościoła jest Paladium Ziemi Czeskiej — gotycki, metalowy relief przedstawiający Matkę Boską z Dzieciątkiem, czczony od XVII wieku jako symbol opieki i obrony nad Czechami. To właśnie wokół tego wizerunku od wieków koncentruje się ruch pielgrzymkowy do Starej Bolesławi. Warto też wiedzieć, że w krypcie kościoła spoczywa pruski generał kawalerii Carl Ernst von Wartenberg, zabity w pobliżu świątyni w maju 1757 roku podczas wojny siedmioletniej.

Jak dotrzeć na miejsce?

Stara Bolesław leży w powiecie Praha-východ, w bezpośrednim sąsiedztwie Brandýsu nad Labem, z którym tworzy jedno miasto. Dojazd z Pragi zajmuje zwykle około 30–40 minut samochodem lub komunikacją publiczną. W okolicy warto zaplanować dłuższy spacer, bo tuż obok kościoła Wniebowzięcia NMP stoi osobna świątynia — bazylika św. Wacława, wzniesiona pierwotnie w XI wieku z fundacji księcia Brzetysława I na miejscu śmierci świętego, a następnie przebudowana w stylu renesansowym i barokowym.

Kiedy przyjechać?

Najbardziej wyjątkowym momentem w roku jest okres wokół 28 września, dnia św. Wacława — wtedy do Starej Bolesławi ściągają liczne pielgrzymki, a atmosfera w miasteczku wyraźnie gęstnieje od odwiedzających. Osoby ceniące spokój i możliwość swobodnego zwiedzania powinny raczej wybrać inny termin, poza głównymi uroczystościami religijnymi.

Najczęstsze pytania

Czym jest Paladium Ziemi Czeskiej? To gotycki, metalowy relief Matki Boskiej z Dzieciątkiem, czczony od XVII wieku jako symbol ochrony nad krajem — znajduje się na głównym ołtarzu kościoła.

Dlaczego Stara Bolesław jest ważna dla historii Czech? To tu w 935 roku zginął książę Wacław, zamordowany przez brata Bolesława, co uczyniło go patronem ziem czeskich.

Czy obok kościoła jest coś jeszcze do zobaczenia? Tak, bezpośrednio przy kościele Wniebowzięcia NMP stoi osobna bazylika św. Wacława, wzniesiona na miejscu jego śmierci.

Kiedy kościół przeszedł ostatnią renowację? Kompletna odnowa zakończyła się na przełomie lat 2019/2020, a świątynię otwarto ponownie 1 stycznia 2020 roku.