Chapel of Blessed Podiven

Kaplica błogosławionego Podivena w Starej Bolesławi, dzielnicy miasta Brandýs nad Labem-Stará Boleslav, to niewielka barokowa budowla związana z legendą o słudze świętego Wacława.

Kim był Podiven i dlaczego ma tu kaplicę?

Według tradycji to właśnie w tym miejscu zginął Podiven, wierny sługa księcia Wacława. Miał zostać zamordowany przez tych samych sprawców, którzy wcześniej zabili jego pana. Zanim stanęła tu kaplica, w tym miejscu znajdowały się tzw. boží muka - przydrożna kapliczka pokutna, typowa forma upamiętniania miejsc tragicznych zdarzeń w czeskiej tradycji.

Kiedy powstała kaplica i kto ją ufundował?

Obecna, barokowa kaplica powstała w 1738 roku z inicjatywy Jana Křtitela Friki, dziekana miejscowej kapituły kolegiackiej. Za projektem stoi prawdopodobnie Kilián Ignác Dientzenhofer, jeden z najważniejszych architektów czeskiego baroku, znany z licznych realizacji sakralnych w Czechach - choć jego autorstwo uznaje się za prawdopodobne, nie do końca potwierdzone. Trzy lata po budowie, w 1741 roku, powstał fresk na suficie, który za pomocą iluzjonistycznego malarstwa tworzy wrażenie kopuły, choć konstrukcyjnie kaplica jej nie ma. Boczne kaplice zdobią dodatkowo freski Jana Petra Molitora.

Co przeżyła kaplica pod koniec XVIII wieku?

Historia budowli nie była sielankowa. Pod koniec XVIII wieku kaplicę zamknięto i sprzedano dobrom brandýskim, które z kolei wypożyczyły ją władzom wojskowym. Przez kilkadziesiąt lat, aż do 1875 roku, budynek służył jako skład prochu strzelniczego. Dopiero obawy mieszkańców przed pożarem, jaki mógłby wywołać przechowywany w środku proch, doprowadziły do zwrotu kaplicy kapitule w Starej Bolesławi.

Co warto zobaczyć w środku?

Największą atrakcją wnętrza jest wspomniany fresk sufitowy z 1741 roku, który dzięki perspektywicznemu malarstwu iluzyjnie powiększa przestrzeń i sugeruje istnienie kopuły. Warto też zwrócić uwagę na freski w bocznych kaplicach autorstwa Jana Petra Molitora, dopełniające barokowy charakter całego wnętrza.

Jak zwiedzić kaplicę?

Kaplica nie jest dostępna do swobodnego zwiedzania - wejście do środka wymaga wcześniejszego uzgodnienia z Centrum Informacyjno-Kulturalnym w Starej Bolesławi. To standardowa praktyka w przypadku mniejszych obiektów sakralnych na terenie tego miejsca pielgrzymkowego, warto więc zaplanować wizytę z wyprzedzeniem, zwłaszcza jeśli podróżuje się w grupie.

Najczęstsze pytania

Czy kaplica jest otwarta codziennie? Nie - dostęp do wnętrza wymaga wcześniejszego kontaktu z Centrum Informacyjno-Kulturalnym w Starej Bolesławi, które ustala termin zwiedzania.

Kto zaprojektował kaplicę? Za autora projektu uznaje się Kiliána Ignáca Dientzenhofera, choć jego autorstwo określane jest jako prawdopodobne, nie do końca potwierdzone.

Dlaczego kaplica jest poświęcona akurat Podivenowi? Bo według tradycji to właśnie w tym miejscu miał zginąć Podiven, wierny sługa św. Wacława, zamordowany przez tych samych sprawców co jego pan.

Czy kaplica zawsze pełniła funkcję sakralną? Nie - pod koniec XVIII wieku została zamknięta i przez kilkadziesiąt lat, do 1875 roku, służyła wojsku jako skład prochu strzelniczego.