Church of Saints Peter and Paul

Kościół św. Piotra i Pawła stoi na północno-zachodnim krańcu rynku w Nový Hrádku, niewielkim miasteczku w czeskim Podkrkonoszu, w powiecie Náchod. To rzymskokatolicki kościół parafialny, którego historia sięga średniowiecza, choć obecna, barokowa bryła świątyni pochodzi dopiero z XVIII wieku. Dla osób zwiedzających okolicę – w tym pobliską wieżę widokową na Šibeníku – to naturalny punkt zatrzymania w drodze przez miasteczko.

Jak długo istnieje parafia w Nowym Hrádku?

Najstarsza pisemna wzmianka o kościele w Nowym Hrádku pochodzi z 18 lipca 1362 roku – patron kościoła w Zákraví ustanowił wówczas księdza dla świątyni w Hrádku. Oznacza to, że życie parafialne w tym miejscu trwa nieprzerwanie od ponad sześciu i pół wieku, choć budynek, który dziś ogląda turysta, nie jest tym samym, który stał tu w XIV stuleciu.

Skąd wzięła się dzisiejsza, barokowa forma kościoła?

Pierwotna świątynia była drewniana. W 1723 roku przebudowano ją gruntownie w stylu barokowym – to właśnie ta przebudowa nadała kościołowi kształt, który rozpoznajemy dzisiaj. Autorstwo projektu przypisuje się Janowi Blažejowi Santiniemu, jednemu z najbardziej cenionych architektów czeskiego baroku, znanemu z łączenia baroku z elementami gotyku.

Co przyciąga wzrok we wnętrzu?

Główny ołtarz, bogato zdobiony rzeźbą figuralną i dekoracją plastyczną, powstał w pierwszej połowie XVIII wieku. Przypisuje się go rzeźbiarzowi z kręgu Matyáša Bernarda Brauna – jednego z najważniejszych twórców rzeźby barokowej w Czechach. Z tej samej pracowni pochodzi ambona, na której umieszczono płaskorzeźby czterech ewangelistów: Mateusza, Marka, Łukasza i Jana. Na ambonie zachował się także napis upamiętniający renowację z 1941 roku, świadczący o tym, że wnętrze było poddawane pracom konserwatorskim jeszcze przed współczesnością.

A co z organami?

Organy w kościele zbudował w 1744 roku Kašpar Welzel, budowniczy organów z Králík – miejscowości znanej z tradycji organmistrzowskiej. W 2012 roku przeprowadzono generalną renowację instrumentu; zajął się nią Ivan Červenka z Jakubovic u Lanškrouna, a naprawą szafy organowej – rzemieślnik o nazwisku Mach z Červeného Kostelca. Prace te przywróciły dyspozycję registrów do stanu sprzed przebudów w duchu XIX-wiecznego romantyzmu (tzw. kobrlowskich zmian), co dla miłośników historycznych instrumentów oznacza powrót do brzmienia bliższego pierwotnemu.

Najczęstsze pytania

Jakiego wyznania jest kościół w Nowym Hrádku? To rzymskokatolicki kościół parafialny, nadal pełniący funkcje liturgiczne.

Kiedy powstał obecny budynek kościoła? Obecna, barokowa forma pochodzi z 1723 roku, kiedy przebudowano wcześniejszą drewnianą świątynię.

Kto zaprojektował przebudowę kościoła? Przebudowę przypisuje się Janowi Blažejowi Santiniemu, wybitnemu architektowi czeskiego baroku.

Skąd pochodzi główny ołtarz? Powstał w pierwszej połowie XVIII wieku i przypisywany jest rzeźbiarzowi z kręgu Matyáša Bernarda Brauna.

Jak stare są organy w kościele? Zostały zbudowane w 1744 roku przez Kašpara Welzela z Králík, a w 2012 roku przeszły generalną renowację.

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Stoi przy północno-zachodnim krańcu rynku w Nový Hrádku, w łatwo dostępnym punkcie centrum miasteczka.