Kaplica świętej Barbory na Rezku

Kaplica świętej Barbory stoi w lesie na Rezku, kilka kilometrów od Nowego Miasta nad Metują we wschodnich Czechach, między wsiami Blažkov i Libchyně. To niewielka, barokowa budowla wzniesiona nad źródłem, które od wieków uchodziło za lecznicze — dziś kaplica jest cichym, leśnym punktem na trasie spacerów i pielgrzymek, świadkiem czasów, gdy okoliczny las tętnił życiem kurortu.

Skąd wzięło się to miejsce?

Historia sięga 1610 roku, kiedy przy źródle na drzewie zawieszono obraz świętej Barbory. Miejsce szybko zyskało reputację uzdrawiającej wody, a wizerunek patronki przyciągał kolejnych pielgrzymów. Ponad sto lat później, 17 kwietnia 1736 roku, hejtman František Göstl wraz z żoną rozpoczęli budowę murowanej kaplicy w tym miejscu. Prace ukończono rok później, a poświęcenia dokonał wikariusz biskupi J.J. Sax.

Dlaczego akurat święta Barbora?

Święta Barbora w tradycji katolickiej jest orędowniczką szczęśliwej godziny śmierci oraz patronką górników i hutników. Z czasem miejscowa tradycja nadała kaplicy jeszcze inne znaczenie — młodzi ludzie zapalali tu świece w nadziei na znalezienie partnera, a wierzono, że skuteczność takich próśb rosła szczególnie podczas dorocznych pielgrzymek na Rezek.

Jak zbudowana jest kaplica i jaki miała problem konstrukcyjny?

Barokowa bryła kaplicy nawiązuje charakterem do kościoła świętego Jana Nepomucena w Nowym Mieście nad Metują, co sugeruje wspólne inspiracje architektoniczne obu obiektów. Ołtarz ustawiono bezpośrednio nad źródłem, co z czasem okazało się problemem — wilgoć stale niszczyła wnętrze. W 1835 roku władze zdecydowały się wywiercić nowy otwór źródlany obok kaplicy, a pierwotny otwór pod ołtarzem zasypano. Mimo to bliskość wody pozostała źródłem kłopotów konserwatorskich na kolejne dekady.

Jak Rezek stał się kurortem?

Obok kaplicy powstał niewielki budynek uzdrowiskowy oraz pustelnia dla opiekuna miejsca. Pustelnik pobierał opłaty za kąpiele lecznicze, a zebrane środki tworzyły fundusz przeznaczony na utrzymanie kaplicy i regularne nabożeństwa. W drugiej połowie XIX wieku Rezek przeżywał okres świetności jako klimatyczny kurort, przyjmując w szczytowym okresie od 300 do 400 gości rocznie. Miejsce odwiedzali znani goście, w tym poeta Jan Neruda, założyciel Sokoła Miroslav Tyrš oraz praski burmistrz dr Černý. Na pamiątkę tych wizyt 28 października 1934 roku odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą Tyršowi i Nerudzie.

W jakim stanie jest kaplica dzisiaj?

Przez dziesięciolecia obiekt nie doczekał się poważniejszego remontu i stopniowo niszczał, mimo że pochodzi z XVIII wieku i ma wartość historyczną. W ostatnich latach rozpoczęto jednak prace renowacyjne, które mają uratować zabytek przed dalszym postępującym zniszczeniem.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kaplica świętej Barbory? W lesie na Rezku, między wsiami Blažkov i Libchyně, kilka kilometrów od Nowego Miasta nad Metują we wschodnich Czechach.

Kiedy zbudowano kaplicę? Budowę rozpoczęto 17 kwietnia 1736 roku, a zakończono rok później, w 1737 roku.

Kto ufundował kaplicę? Hejtman František Göstl wraz z żoną.

Dlaczego miejsce to było ważne dla lokalnej społeczności? Ze względu na źródło uważane za lecznicze, wokół którego w XIX wieku rozwinął się popularny kurort odwiedzany nawet przez 400 gości rocznie.

Czy kaplica jest obecnie odnawiana? Tak, po dekadach zaniedbania obiekt przechodzi prace renowacyjne mające zatrzymać postępujące niszczenie.