Kościół św. Jana Chrzciciela w Slavoňovie

Kościół św. Jana Chrzciciela to drewniana świątynia stojąca na wzniesieniu pośrodku wiejskiego cmentarza w Slavoňovie, w powiecie náchodzkim, w kraju hradeckim na wschodzie Czech. Razem z drewnianą kostnicą, obronną w formie dzwonnicą i murem otaczającym teren tworzy wyjątkowo dobrze zachowany zespół drewnianej architektury sakralnej, uznany za narodowy zabytek kultury Republiki Czeskiej.

Jak stary jest ten kościół?

Pierwsza, gotycka świątynia w tym miejscu wzmiankowana była już w 1350 roku, ale ten drewniany budynek najprawdopodobniej uległ zniszczeniu w czasie wojen husyckich. Obecny kościół wzniesiono w 1553 roku – przy budowie pracowali cieśla Jan Kotlačka i jego syn Jan z Blažkova. Dzięki temu Slavoňov uchodzi za jeden z najstarszych zachowanych drewnianych kościołów tego typu w Czechach.

Dlaczego kościół nosi wezwanie św. Jana Chrzciciela, skoro pierwotnie było inne?

Świątynia była pierwotnie poświęcona św. Marcinowi. Zmiana wezwania nastąpiła w 1683 roku, w czasie rekatolicyzacji regionu, z inicjatywy děkana z Dobruški, Jiříego Sidurgi. Wtedy właśnie ustanowiono nowe wezwanie związane z postacią św. Jana Chrzciciela, które kościół nosi do dziś.

Co zmieniało się w bryle i wnętrzu kościoła na przestrzeni wieków?

W 1705 roku przeprowadzono remont, w trakcie którego dobudowano zachodni przedsionek oraz emporę (chór). Do najcenniejszych elementów wnętrza należy strop kasetonowy – każdy kaseton zdobi inny, oryginalny motyw roślinny, a kolorowa polichromia pochodzi właśnie z 1705 roku. Ołtarz główny z obrazem przedstawiającym św. Jana Chrzciciela zamontowano w 1683 roku, razem ze zmianą wezwania kościoła. Ołtarze boczne, poświęcone Marii Pannie oraz przedstawiające Grób Chrystusa, pochodzą z kolei z 1832 roku. Sama konstrukcja kościoła łączy trzy rodzaje drewna: dębowe podwaliny, świerkowe ściany i sosnową więźbę dachową.

Jaki status ochrony ma ten zespół zabytkowy?

Wiosną 2014 roku cały zespół kościelny w Slavoňovie – wraz z dzwonnicą i drewnianą kostnicą – został wpisany na listę narodowych zabytków kultury Republiki Czeskiej, co jest najwyższą krajową formą ochrony zabytków. Ta ranga podkreśla unikatowość zespołu jako przykładu ludowej architektury drewnianej regionu Kladské pomezí.

Gdzie leży Slavoňov i jak dotrzeć do kościoła?

Slavoňov to niewielka wieś położona około 4 kilometrów od Nové Město nad Metují, w regionie zwanym Kladské pomezí, blisko granicy z Polską. Kościół stoi na wzniesieniu w centralnej części wiejskiego cmentarza, co czyni go widocznym punktem orientacyjnym już z pewnej odległości. Odwiedziny można łatwo połączyć ze zwiedzaniem Nové Město nad Metují oraz innych zabytków sakralnych regionu Kladské pomezí.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się kościół św. Jana Chrzciciela w Slavoňovie? W Slavoňovie, w powiecie náchodzkim, w kraju hradeckim, około 4 km od Nové Město nad Metují.

Kiedy zbudowano obecny kościół? W 1553 roku, przez cieślę Jana Kotlačkę i jego syna Jana z Blažkova, na miejscu starszej gotyckiej świątyni z 1350 roku.

Dlaczego kościół zmienił wezwanie ze św. Marcina na św. Jana Chrzciciela? Zmiana nastąpiła w 1683 roku, podczas rekatolicyzacji regionu, z inicjatywy dobruszkiego děkana Jiříego Sidurgi.

Z czego zbudowany jest kościół? Z trzech rodzajów drewna: dębowych podwalin, świerkowych ścian i sosnowej więźby dachowej.

Czy kościół jest chroniony prawem? Tak, od wiosny 2014 roku cały zespół – kościół, dzwonnica i kostnica – ma status narodowego zabytku kultury Republiki Czeskiej.