Church of Saints Peter and Paul

Kościół św. Piotra i Pawła w Lysicach to parafialna świątynia rzymskokatolicka stojąca w centrum Lysic, miasteczka w powiecie Blansko w kraju południowomorawskim, około 12 km na północny zachód od Blanska i 26 km na północ od Brna. Budynek jest wpisany do rejestru zabytków kultury Republiki Czeskiej, a jego historia sięga średniowiecza.

Od kiedy istnieje kościół w Lysicach?

Pierwsza pisemna wzmianka o parafialnym kościele w Lysicach pochodzi z 1397 roku, a rok później patronat nad świątynią podzielony był między czterech braci z rodu z Rychvaldu. Ślady przejścia od stylu romańskiego do gotyckiego, widoczne w najstarszej części murów, potwierdzają, że budowla powstała jeszcze przed tym zapisem. W kolejnych stuleciach kościół i majątek w Lysicach zmieniały właścicieli — w latach 1527–1634 dobra należały do rodzin pieczętujących się herbami Czerników z Kácova i Březnickich z Náchodu, za sprawą których świątynia trafiła w ręce Jednoty Braterskiej. Rekatolizacja rozpoczęła się w 1625 roku, gdy Jiří Březnický przeszedł na katolicyzm i sprowadził do Lysic jezuitów. Księgi parafialne prowadzone są nieprzerwanie od 1657 roku.

Jak zmieniała się bryła świątyni?

Kościół zachował gotycki rdzeń oraz wieżę w stylu późnorenesansowym, ale jego dzisiejszy kształt to przede wszystkim efekt przebudów z okresu baroku. W 1697 roku wyłożono posadzkę wnętrza i pokryto dach gontem, w 1707 roku zbudowano nowe schody na wieżę i zamontowano zegar wieżowy (zdemontowany w 1719 roku), a w latach 1716–1717 naprawiono dach. Najistotniejsza zmiana nastąpiła w latach 1782–1784 (część źródeł podaje szerszy przedział 1772–1786): świątynię rozbudowano o rotundę i prezbiterium, dodano dwie zakrystie z lożami dla szlachty oraz chór w zachodniej części. Kolejna przebudowa miała miejsce w 1846 roku. Dziś budynek ma około 35 metrów długości i 10 metrów szerokości na poziomie ław.

Co warto zobaczyć wewnątrz i na zewnątrz?

Na ścianie nawy widnieje herb rodu Piatich, umieszczony przez Emanuela i Jana Piatich. Wewnątrz zwracają uwagę podniesione prezbiterium oraz loże dla szlachty w zakrystiach — pozostałość okresu, gdy patronat nad kościołem sprawowali właściciele okolicznego majątku. W XX wieku świątynię wielokrotnie odnawiano: w 1930 roku odmalowano wnętrze i pozłocono rzeźby, w 1934 roku naprawiono elewację i wymieniono posadzkę, w latach 1961–1962 odnowiono fasadę i wystrój wnętrza, a w 1968 roku zainstalowano elektryczny napęd dzwonów.

Kiedy można zwiedzić kościół?

Kościół znajduje się przy ulicy Zákostelní w Lysicach, wstęp jest bezpłatny. Świątynia pełni funkcję czynnego kościoła parafialnego, dlatego zwiedzanie poza nabożeństwami warto wcześniej uzgodnić z parafią rzymskokatolicką w Lysicach.

Najczęstsze pytania

Komu poświęcony jest kościół w Lysicach? Świątynia nosi wezwanie świętych apostołów Piotra i Pawła.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje budowla? Łączy gotycki rdzeń, późnorenesansową wieżę oraz barokowe rozbudowy z XVIII wieku.

Czy wstęp do kościoła jest płatny? Nie, zwiedzanie jest bezpłatne.

Jak daleko do kościoła z Brna? Lysice leżą około 26 km na północ od Brna i około 12 km na północny zachód od Blanska.